Additional menu

Voorbereidingen treffen voor een actievere leefstijl helpt het meer actief worden

Veel mensen willen meer gaan sporten, maar het lukt hen niet om ermee te beginnen of het vol te houden. Plannen blijkt een belangrijke zelfregulatie strategie te zijn die de kans verhoogt dat een voornemen omgezet wordt in gedrag. Bij planning bedenkt men vooraf wat men in een komende situatie zal gaan doen. Als men dan in die situatie komt triggert dit het voorgenomen gedrag. Bij deze actieplanning specificeert men vooraf wanneer, waar en hoe men een bepaald gedragsvoornemen gaat uitvoeren. Er is veel bewijs dat zelf geïnitieerde actieplanning helpt om het beruchte gat tussen intentie en gedrag te overbruggen. De effectsterkte is medium tot sterk. Het is echter nog onduidelijk hoe planning zich uiteindelijke vertaalt in gedrag. Voorbereidende acties spelen ook een rol bij het omzetten van een voornemen (intentie) in daadwerkelijk gedrag. Het betreft acties die vooraf gedaan moeten worden om het sporten uit te kunnen voeren. Men kan daarbij denken aan:

  • aanmelden bij een sportclub (commitment),
  • sportkleren kopen (Investering),
  • datum prikken met sportmaatje (sociale verwachtingen),
  • de sporttas klaarzetten (reminder cue).

 

De auteurs wilden weten of voorbereidende acties een rol speelt bij het omzetten van intenties in gedrag via planning. De auteurs speculeren dat het effect van planning op gedrag gedeeltelijk via voorbereidende acties verloopt. Het vooronderstelde procesverloop: voornemen -> planning -> voorbereidende acties -> gedrag.

Methode

Data van 338 deelnemers, geworven vanuit een nieuwjaarsshow waarin men voornemens uitsprak, konden uiteindelijk worden geanalyseerd.

Metingen

  • Fysieke activiteiten: Godin leisure – time activity Questionnaire (Godin, e.a 1985) en de Office in Motion Questionnaire (OIMQ: Mäder, e.a.a 2006).
  • Intentie: aanpassing van schalen van Schwarzer, e.a. 2011. Ik ben sterk voornemens:
    • … te gaan sporten.
    • … regelmatig fysiek actief te zijn.
    • … een paar dagen per week fysieke actief te zijn.
  • Planning: aanpassing van schalen van Schwarzer, e.a. 2011. Ik heb in details gepland:
    • … hoe, wanneer, en waar ik fysiek actie zal zijn.
    • … hoe vaak ik fysiek actief zal zijn.
    • … met wie ik fysiek actief zal zijn.
    • … wat ik zal doen als er iets tussen komt.
  • Voorbereidende acties. Hoe vaak heb je de afgelopen week:
    • … een datum afgesproken met een sportmaatje?
    • … je sportspullen mee naar school of je werk genomen?
    • … informatie over sport of fitness club verzameld?
    • … nieuwe sportspullen gekocht?
    • … je sportspullen op tijd voorbereid?

Resultaten

Planning blijkt ook in dit onderzoek te helpen om intenties om te zetten in gedrag. De sterkte was echter matig, en dus moeten er ook andere mechanismen zijn. Voorbereidende acties blijken een veel sterker effect te hebben op daadwerkelijke uitvoering van het voornemen om meer te gaan sporten.

Opmerking samenvatter

Als de fysiotherapeut een patiënt begeleid richting een meer actieve leefstijl is het goed om de patiënt aan te sporen zijn voornemen om te zetten in een plan dat specificeert: waar, wanneer en hoe de patiënt fysiek actief wordt. Nog beter is het om naast dit plan, de patiënt aan te sporen voorbereidende stappen te formuleren en uit te voeren. Men kan daarbij denken aan: een afspraak maken met een sportmaatje, of sportkleding kopen en klaarleggen. Uit het huidige onderzoek blijkt dat als het lukt de patiënt ‘uit zijn stoel’ te krijgen om de voorbereidingen te treffen om te sporten, de kans op daadwerkelijk sporten aanzienlijk toeneemt.

Bron: Barz, M., Parschau, L., Warner, L.M., Lange, D., Fleig, L., Knoll, N., Schwarzer, R. (2014). “Planning and preparatory actions facilitate physical activity maintenance.” Psychology of sport and exercise 15: 516-520.

Samenvatter: Peter van Burken

© www.PsychFysio.nl / drs. P. van Burken.

Meer over dit onderwerp bij Psychfysio

Gravatarfoto voor Peter van Burken

Peter van Burken

Dertig jaar ervaring als fysiotherapeut/psycholoog. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

Reader Interactions

Om de twee weken 3-6 samenvattingen

Fysiotherapeut? ja nee

6000+ fysiotherapeuten ontvangen de nieuwsbrief.

Cursussen 2019

De Running Fysiotherapeut

5 dagen. Start 4 september 2019. Prijs 895,-...

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 17 september 2019. Prijs 1295,-...

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 3 oktober 2019. Prijs 1295,-...

Motivational interviewing en oplossingsgericht coachen

3 dagen. Start 8 november 2019. Prijs 595,-...

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Extremiteiten –

4 dagen. Start 11 december 2019. Prijs: 875,-...

Cursussen 2020

Pijn- en Stressmanagement technieken

3 dagen. Start 7 januari 2020. Prijs 595,-...

Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut

5 dagen. Start 8 januari 2020. Prijs 875,-...

De Mindful Fysiotherapeut

8 dagen. Start 9 januari 2020. Prijs 1295,-...

Praktijk – Neurolinguïstisch Programmeren (NLP)

3 dagen. Start 13 januari 2020. Prijs 595,-...

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 15 januari 2020. Prijs 595,-...

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Wervelkolom –

4 dagen. Data voorjaar 2020 volgen. Prijs 875,-...