Voetballer met zwakke heupmusculatuur ligt op de grond met een knie blessure.

Verminderde kracht heupspieren verhoogt kans op voorste kruisband letsel

De voorste kruisband is het ligament in het kniegewricht waarin het vaakst een ruptuur ontstaat. Het grootste deel van deze rupturen komt voor bij sporten met hoge snelheid of veel abrupte bewegingen, zoals basketbal en voetbal. Ongeveer 70% van de rupturen van de voorste kruisband ontstaan op een moment zonder contact, zoals tijdens een landing van een sprong of het maken van een verkeerde draai.

Verschillende prospectieve studies rapporteren dat abnormale bewegingspatronen van de romp, heup en knie geassocieerd zijn met dit soort VKB-letsels die ontstaan zonder direct contact met een voorwerp of ander persoon. Een verminderde kracht van de heupspieren kan een oorzaak zijn van deze abnormale bewegingspatronen. Bij zwakkere heupspieren kan er een vergrote valgushoek in de knie ontstaan en verlies van posturale stabiliteit optreden. Dit zijn beide risicofactoren voor het ontstaan van letsel aan de voorste kruisband. In deze studie bekijken de onderzoekers of kracht van de heupspieren voorspellend is voor een contactloze VKB-letsel bij atleten.

Methode

In deze case-control studie werden sporters geïncludeerd, die verschillende takken van sport beoefenden (onder andere volleybal, voetbal, basketbal en handbal). Sporters die in de 6 voorliggende maanden een blessure hadden gehad of die een knieoperatie hadden ondergaan in het verleden, werden geëxcludeerd.

Voor de start van het competitieseizoen werd de isometrische kracht van de exorotatoren en de abductoren bilateraal gemeten met een handheld dynamometer. Alle metingen werden uitgedrukt in kilogram en beschreven als percentage van het lichaamsgewicht.

De deelnemers werden gevolgd tijdens het sportseizoen en er werd vastgelegd of er wel of geen letsel aan de voorste kruisband ontstond. Als dit wel het geval was, werd de deelnemer geïnterviewd over de vraagt of de blessure was ontstaan door direct contact of zonder contact. Een blessure van VKB werd gedefinieerd als zonder contact als het letsel werd opgelopen zonder een direct contact van de onderste extremiteit. Ook indirecte contact-blessures, zoals bijvoorbeeld een VKB-ruptuur na contact van de bovenste extremiteit, werden gerekend als non-contact. Of er daadwerkelijk sprake was van een VKB-ruptuur werd vastgesteld met MRI.

Resultaten

De test werd afgenomen bij 501 mensen, waarvan 139 vrouwen en 363 mannen. Gedurende het seizoen liepen 23 mensen een ruptuur van de voorste kruisband op, waarvan er bij 15 mensen geen sprake was van contact. Er bleek een significant sterke correlatie te zijn tussen het oplopen van een VKB-blessure en een verminderde kracht van de abductoren of exorotatoren. Zwakke exorotatoren leiden tot een 23% grotere kans op het ontstaan van VKB-letsel. Voor de abductoren was dit 12%. Klinische afkappunten voor een hoog risico werden gesteld op exorotatiekracht ≤ 20,3% van het lichaamsgewicht en voor abductie ≤ 35,4% van het lichaamsgewicht.

Conclusie en opmerkingen

Zwakkere heupspieren lijken, in deze kleine studie, een risicofactor te zijn voor het ontstaan van een ruptuur van de voorste kruisband. Sterkere heupspieren werken juist beschermend. De kracht van de exorotatoren en abductoren van de heup lijken beide, onafhankelijk van elkaar, voorspellend te zijn voor letsel aan de voorste kruisband. Dit blijkt zowel voor mannen als vrouwen te gelden.

Het meten van deze kracht voor de start van het seizoen kan mogelijk blessures voorkomen door gericht de kracht van de heupspieren te vergroten. Hoewel er meerdere factoren meespelen bij het ontstaan van letsel aan de voorste kruisband, is de kracht van de heupspieren een risicofactor die eenvoudig te trainen is in een fysiotherapeutische setting. De auteurs pleiten er dan ook voor om krachttesten van de heupspieren op te nemen in de testen die uitgevoerd worden bij screenings.

Khayambashi, K., Ghoddosi, N., Straub, R.K., Powers, C.M. (2016) Hip Muscle Strength Predicts Noncontact Anterior Cruciate Ligament Injury in Male and Female Athletes: A Prospective Study. Am J Sports Med. Feb;44(2):355-61

Foto bij artikel door Andrey Popov/ Shutterstock

Marjolein Streur

Marjolein Streur

Fysiotherapeut/fysiotherapiewetenschapper. Referent/samenvatter. Speerpunt leefstijlcoaching en psychologie. Volgde de universitaire focusopleiding ‘klinische en gezondheidspsychologie’.

Meer nieuws van psychfysio:

Zin in een leuke en boeiende cursus?

Kijk dan hier voor inspiratie!

" 3000+ tevreden fysiotherapeuten gingen je voor. "

Nieuwsbrief

Elke twee weken 3 tot 6 samenvattingen voor fysiotherapeuten. Gratis, al 16 jaar lang. 6000+ fysiotherapeuten gingen je voor.

Volg ons op facebook:

Database met 1500+ artikelen

Najaar 2022

Vrouw doet pilates oefeningen en voorkomt daardoor rugpijn.

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 14 maart 2023. Prijs € 1395,-…

Voorjaar 2023

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 12 januari 2023. Prijs € 495,-…

Vrouw stretcht mindfull tegen rugpijn.

Belevingsgericht lichaamswerk binnen de fysiotherapie

5 dagen. Start 14 januari 2023. Prijs € 995,-…

Pijn- en Stressmanagement technieken

Pijn- en Stressmanagement technieken

3 dagen. Start 19 januari 2023. Prijs € 595,-…

De Mindful Fysiotherapeut

De Mindful Fysiotherapeut

8 dagen. Start 10 februari 2023. Prijs € 1395,-…

Werken met beleving en emotie binnen de fysiotherapie

Werken met beleving en emotie binnen de fysiotherapie

3 dagen. Start 8 maart 2023. Prijs € 595,-…

Vrouw doet pilates oefeningen en voorkomt daardoor rugpijn.

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 14 maart 2023. Prijs € 1395,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 30 maart 2023. Prijs € 1395,-…

De Running Fysiotherapeut

De Running Fysiotherapeut

5 dagen. Start 10 mei 2023. Prijs € 995,-…

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn - Wervelkolom -

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Wervelkolom –

4 dagen. Start 14 juni 2023. Prijs € 975,- …

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn - Extremiteiten -

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Extremiteiten –

4 dagen. Start 16 juni 2022. Prijs: € 975,-…

kngf-logo-klein
keurmerk-fysiotherapie-logo-klein
crkbo_instelling_rgb
NRTO_keurmerk-170px