Training van ademhalingsspieren wellicht zinvol bij chronische nekklachten

Verschillende studies hebben aangetoond dat nekklachten vaak samen gaan met motorische dysfuncties als toename in de activiteit van oppervlakkige nekmusculatuur, verandering in de positie van het hoofd en sensomotorische verstoringen. Nieuwere studies benadrukken ook een verminderde respiratoire functie die zich uit in een afname van de maximale vrijwillige ventilatie (MVV) en afgenomen maximale inspiratie en expiratie druk (Pimax en Pemax). Mogelijke oorzaken hiervan zouden kunnen zijn: een afname van spierfunctie van de diepe nekflexoren en nekextensoren, veranderingen in spierfunctie van de m. sternocleidomastoïdeus, verminderde bewegingsuitslagen van de cervicale wervelkolom, chronische pijn en kinesiofobie die leiden tot chronische hyperventilatie. Isometrische kracht van nekextensoren en voorwaartse houding van het hoofd waren hierbij de meest geassocieerde parameters.
Ook de rol van de thoracale wervelkolom wordt steeds meer meegenomen in het onderzoek naar chronische nekklachten. Bij ouderen is bijvoorbeeld aangetoond dat een thoracale kyfose gepaard ging met dyspneu en ventilatoire dysfunctie. Bij een groep jonge atleten werd gevonden dat 4 weken training van de ademhalings musculatuur invloed had op de thoracale en lumbale rondingen in het sagittale vlak.
Het doel van dit onderzoek was om te kijken of mensen met chronische nekpijn verschillen van gezonde mensen in de mobiliteit van de thoracale wervelkolom en de borstkas, en of deze parameters positief correleren met respiratoire- en nekfunctie.

Methode

Mensen met nekklachten werden geïncludeerd als ze ouder dan 18 jaar waren en meer dan 6 maanden nekpijn rapporteerden. De metingen die werden gedaan:

  • Niveau van fysieke activiteit werd uitgevraagd door middel van de Baecke vragenlijst (Baecke et al., 1982). Deze vragenlijst geeft een beeld van het activiteitenniveau tijdens sport, werk en vrije tijd.
  • Respiratoire functie werd gemeten door spirometrie met een MasterScope PC spirometer. Parameters waren vitale capaciteit (VC), geforceerde vitale capaciteit (FVC), expiratoire piekstroom (PEF), geforceerde expiratoire volume in 1 seconde (FEV1), geforceerde expiratoire ratio (FEV1/FVC), geforceerde expiratoire flow (FEF25%, FEF50%, FEF75%) and 12 seconde MVV, Pimax en Pemax.
  • Bewegingsuitslagen van de cervicale wervelkolom werden gemeten met de Zebris CMS10 (Zebris Medical).
  • Sagittale range of motion van de wervelkolom werd gemeten door middel van The Spinal Mouse (Idiag, Zwitserland).
  • Omvang van de borstkas werd gemeten bij maximale inspiratie en expiratie.
  • Nek beperkingen werden gemeten op de Neck Disability Index (NDI; Swanenburg et al., 2014). Hierin wordt op 10 gebieden van het ADL een score van 0 (geen beperkingen) tot 5 (maximaal beperkt) gegeven.

Resultaten

Negentien gezonde mensen en negentien mensen met chronische nekpijn werden geïncludeerd in het onderzoek. Qua baseline gegevens kwamen deze mensen overeen, alleen de scores op de NDI en cervicale mobiliteit waren significant verschillend van de controlegroep. De score op de NDI liet ‘milde tot gemiddelde’ klachten zien. Cervicale mobiliteit was significant slechter in alle richtingen, behalve lateroflexie. Mobiliteit van de thoracale wervelkolom verschilde niet significant tussen de groepen, evenals positie van het hoofd en uithoudingsvermogen van de nekspieren.
Alle bewegingen in de nek waren significant maar matig gecorreleerd met mobiliteit van de thoracale wervelkolom, en waren significant en gemiddeld tot goed gecorreleerd met mobiliteit van de borstkas (behalve nekflexie). Deze studie liet geen veranderingen zien in de mobiliteit van de borstkas en thoracale wervelkolom bij mensen met nekpijn. Significante maar matige correlaties tussen thoracale mobiliteit in flexie en spieruithoudingsvermogen van de nekspieren werden gevonden. Dit was ook het geval voor de correlatie tussen borstkasomvang en voorwaartse houding van het hoofd. De scores op de NDI hadden een correlatie van 0.58 met de Pemax, een correlatie van 0.4 met Pimax en een niet significante relatie met MVV, thoracale mobiliteit en spiersynergie van de nekflexoren. Lineaire regressie toonde dat MVV alleen kon worden voorspeld door mobiliteit van de borstkas. Pemax kon significant voorspeld worden door het uithoudingsvermogen van de nekflexoren.

Opmerkingen samenvatter

Deze studie liet relatief veel significante, maar matige correlaties zien. Hier kunnen dus niet zoveel conclusies uit getrokken worden. Wat wel interessant is, is dat zelf gerapporteerde nek beperkingen met name voorspeld werden door Pimax en Pemax, terwijl nek mobiliteit geen voorspeller was! Pemax werd met name voorspeld door het uithoudingsvermogen van de synergie van de nekflexoren. Dit zou erop kunnen wijzen dat het toevoegen van oefeningen voor de ademhalingsspieren een waardevol zou kunnen zijn in de therapie bij mensen met chronische nekklachten.

Wirth, B., Amstalden, M., Perk, M., Boutellier, U., Humphreys, B.K. (2014) Respiratory dysfunction in patients with chronic neck pain – influence of thoracic spine and chest mobility. Man Ther. Oct;19(5):440-4.

Meer van Psychfysio

Marjolein Streur

Marjolein Streur

Fysiotherapeut/fysiotherapiewetenschapper. Referent/samenvatter. Speerpunt leefstijlcoaching en psychologie. Volgde de universitaire focusopleiding ‘klinische en gezondheidspsychologie’.

Zin in een leuke en boeiende cursus?

Kijk dan hier voor inspiratie!

" 3000+ tevreden fysiotherapeuten gingen je voor. "

Database met 1400+ artikelen

Nieuwsbrief

Voorjaar 2022

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 12 januari 2022. Prijs € 495,-…

De Mindful Fysiotherapeut

8 dagen. Start 20 januari 2022. Prijs € 1195,-…

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 15 februari 2022. Prijs € 1295,-…

Pijn- en Stressmanagement technieken

3 dagen. Start 9 maart 2022. Prijs € 595,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 17 maart 2022. Prijs € 1295,-…

De Running Fysiotherapeut

5 dagen. Start 11 mei 2022. Prijs € 895,-…

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Extremiteiten –

4 dagen. Start 15 juni 2022. Prijs: € 875,-…

Data volgen

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Wervelkolom –

4 dagen. Start najaar 2022. Prijs € 875,- Gordon…

CRKBO
KNGF-logo
keurmerk-fysiotherapie-logo