10-01-Thuisoefenprogramma goede tweede keus bij Claudicatio Intermittens_335379707

Thuisoefenprogramma goede tweede keus bij Claudicatio Intermittens

Oefentherapie is deel van de conservatieve behandeling van claudicatio intermittens (CI). Voor fysiotherapeuten is dit een bekende en veel behandelde aandoening. Het doel van een oefenprogramma is om de mogelijkheid om te lopen te verbeteren, de loopafstand te vergroten en de tijd voordat de klachten optreden te verlengen. Een recente meta-analyse van 30 RCT’s laat zien dat een oefenprogramma significante voordelen heeft. De tijd dat mensen kunnen lopen neemt significant toe ten opzichte van de gebruikelijke zorg, evenals de pijnvrije afstand en de maximale afstand. Oefentherapie kwam hierbij tot betere resultaten dan andere behandelingen als het reduceren van risicofactoren, operatieve ingrepen of het gebruik van medicatie. Oefeningen met supervisie toonden betere resultaten dan oefeningen zonder supervisie. Tijdens gesuperviseerde oefentherapie is er een grotere patiëntveiligheid, grotere loopafstand en toename van de tijd voordat de klachten zich manifesteren. Oefeningen zonder supervisie zijn geïndiceerd als supervisie niet beschikbaar is. Toegang tot een gesuperviseerd oefenprogramma is niet voor iedereen mogelijk. Wanneer deze programma’s niet vergoed worden door een verzekering, er geen behandeling in de buurt is of vervoer naar de behandeling een probleem is, zijn oefeningen zonder supervisie mogelijk een oplossing. In dit review wordt onderzocht of thuisoefeningen voorgeschreven moeten worden voor mensen met CI.

Methode

In de verschillende zoekmachines is gezocht naar studies over CI, perifere vaataandoeningen, en thuisoefeningen. In totaal werden vier onderzoeken geïncludeerd met een populatie variërend van 142 tot 194 mensen tussen de 60 en 75 jaar.

Resultaten

Drie van de vier studies gebruikten alleen lopen als interventie, met specifieke instructies. Ze werden gestimuleerd om te lopen tot de pijn opkwam, minstens 3 keer per week gedurende 45-50 minuten per sessie. Eén studie gebruikte naast de loopoefeningen ook cognitieve gedragstherapie met groepsdiscussies. De duur van de studies was tussen de 12 weken en 12 maanden.
Primaire uitkomstmaten van de studies waren de tijd tot de start van de klachten of veranderingen in loopafstand. Deze metingen werden gedaan bij baseline en bij follow-up en getest door middel van een loopband. Loopgedrag en therapietrouw werden gemeten met activiteiten monitors of een logboek. Secundaire uitkomstmaten waren kwaliteit van leven en beperkingen bij het lopen. Deze metingen werden gedaan door middel van de vasculaire kwaliteit van leven vragenlijst, die zich richt op mobiliteit, zelfzorg, dagelijkse activiteiten, pijn en angst en/of depressie.

De resultaten lieten zien dat er in de groepen die loopoefeningen kregen een verbetering was te zien in de loopcapaciteit en kwaliteit van leven. Eén studie rapporteerde dat de therapietrouw aan het huiswerkprogramma even groot was als de therapietrouw bij gesuperviseerde oefentherapie (meer dan 80%).  Beide oefenprogramma’s in dit onderzoek verbeterde de start van de klachten en de langste wandeltijd, maar patiënten in de huiswerkgroep liepen langer per sessie dan de mensen in de gesuperviseerde groepen.

Opmerkingen samenvatter

De resultaten van dit review laten zien dat een huiswerkprogramma effectief is in het verbeteren van loopcapaciteit, kwaliteit van leven en therapietrouw bij mensen met perifeer vaatlijden. Hierbij moet wel worden opgemerkt dat bij de meeste studies gebruik is gemaakt van een loopband, terwijl uit onderzoeken blijkt dat dit niet altijd een sterke overeenkomst vertoont met het buiten lopen, zoals wel werd voorgeschreven in de thuisoefeningen. De 6-minuten-wandel test was wellicht een betere optie geweest om te gebruiken. Een nadelig punt van de thuisoefeningen is dat de deelnemers relatief vaak negatieve bijeffecten rapporteerden als pijn op de borst en kortademigheid. Al met al lijkt een thuisprogramma even goede resultaten te geven als een gesuperviseerd programma, maar waar mogelijk gaat de voorkeur uit naar een programma onder supervisie van bijvoorbeeld van een fysiotherapeut, zodat mensen eventuele negatieve bijeffecten direct kunnen rapporteren.

Lindo F.A. (2015). Exercise therapy for claudication: Should home-based exercise therapy be prescribed in clinical practice? J Vasc Nurs. Dec;33(4):143-9.

Marjolein Streur

Marjolein Streur

Fysiotherapeut/fysiotherapiewetenschapper. Referent/samenvatter. Speerpunt leefstijlcoaching en psychologie. Volgde de universitaire focusopleiding ‘klinische en gezondheidspsychologie’.

Meer nieuws van psychfysio:

Zin in een leuke en boeiende cursus?

Kijk dan hier voor inspiratie!

" 3000+ tevreden fysiotherapeuten gingen je voor. "

Nieuwsbrief

Elke twee weken 3 tot 6 samenvattingen voor fysiotherapeuten.

Database met 1400+ artikelen

Najaar 2022

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 9 september 2022. Prijs € 1295,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 16 september 2022. Prijs € 495,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

De Mindful Fysiotherapeut

8 dagen. Start 22 september 2022. Prijs € 1295,-…

Vrouw doet pilates oefeningen en voorkomt daardoor rugpijn.

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 4 oktober 2022. Prijs € 1295,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

Pijn- en Stressmanagement technieken

3 dagen. Start 14 oktober 2022. Prijs € 595,-…

Voorjaar 2023

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

Werken met beleving en emotie binnen de fysiotherapie

3 dagen. Start 11 januari 2023. Prijs € 595,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

De Running Fysiotherapeut

5 dagen. Start 10 mei 2023. Prijs € 995,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Wervelkolom –

4 dagen. Start 14 juni 2023. Prijs € 975,- …

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Extremiteiten –

4 dagen. Start 16 juni 2022. Prijs: € 975,-…

kngf-logo-klein
keurmerk-fysiotherapie-logo-klein
crkbo_instelling_rgb
NRTO-25jaar-logo-e1606314634587-klein