Risicofactoren voor het ontstaan van chronische nekklachten bij computerwerk

De meeste mensen die een acute fase van nekpijn hebben rapporteren 12 maanden later aanhoudende, terugkerende of verergerende symptomen. Mensen met chronische nekklachten reageren slecht op behandeling, wat hoge kosten voor de werkgever mee kunnen brengen. Er zijn verschillende domeinen waarin factoren mee kunnen spelen bij het ontwikkelen en blijven bestaan van pijn. Ten eerste is daar het psychosociale domein, waarvan bekend is dat psychisch welzijn vooral een rol spelen bij de chroniciteit van de klachten. Ten tweede is er het fysieke domein. Een slechte houding tijdens werk of grote belasting kunnen nekklachten laten ontstaan en verergeren. Tot slot is er een relatief nieuw domein, het neurofysiologische domein. Recente onderzoeken tonen aan dat er bij chronische klachten een verandering optreedt in de processen rondom pijn en een wijdverspreide hypersensitiviteit voor mechanische stimuli. Ook geconditioneerde pijn-modulatie of ‘diffuse noxious inhibitory control’ (DNIC) lijkt bij mensen met chronische pijnklachten minder goed te functioneren dan bij gezonde mensen. Of dit oorzaak of gevolg is, is niet bekend. Eerdere onderzoeken vonden al dat de grootste risicofactoren voor het ontstaan van chronische nekpijn leeftijd en geslacht (vrouwelijk) zijn. Aangezien dit onveranderbare factoren zijn, heeft dit review zich gericht op het vaststellen van risicofactoren die wel aan te passen zijn. Specifiek zijn deze factoren opgedeeld in de drie domeinen: psychosociaal, fysieke en neurofysiologisch.

Methode

Gezonde kantoormedewerkers zijn geïncludeerd, binnen 3 maanden nadat ze een contract hadden gekregen om ≥30 uur per week op kantoor te werken, waarvan minstens 75% achter een computer. Op het moment van includeren mochten ze nog geen nekklachten hebben of bekend mee zijn in het afgelopen jaar. Tijdens een lichamelijk onderzoek werden cervicale klachten uitgesloten. De Neck Disability Index (NDI) werd gebruikt om beperkingen in activiteiten door nekpijn gedurende het voorgaande jaar vast te stellen. Bij een score van <5 op de NDI konden ze geïncludeerd worden. Bij de baseline werd een 2 tot 3 uur durende assessment afgenomen. Daarna werden ze 12 maanden gevolgd waarbij ze iedere maand een korte online vragenlijst invulden.

Uitkomstmaten waren:

Op het psychologische domein:

  • Depressieve stemming, gemeten op de Beck Depression Inventory-II (BDI-II; Wang, 2013)
  • Gegeneraliseerde angst, gemeten op de Spielberger State-
  • Trait Anxiety Index (STAI-T; Stanley 1996)
  • Ervaren stress, gemeten met de Perceived Stress Scale (PSS; Cohen 1983)
  • Catastroferen, gemeten met de Pain Catastrophization Scale (Quartana 2009)
  • Tevredenheid met werk, gemeten met de Minnesota Satisfaction Questionnaire (MSQ; Weiss 1967)
  • Werkdruk, gemeten met de Job Content Questionnaire (JCQ-PSY; Karasek, 1998)

Op fysieke domein:

  • Houding van het hoofd en de nek, gemeten door digitale foto’s genomen tijdens het werken op de computer.
  • Cervicoscapulaire beperkingen, waarbij actieve ROM werd gemeten met een inclinometer, kracht met een handheld dynamometer en uithoudingsvermogen van cervicale flexoren en extensoren met een stopwatch.
  • Fysieke activiteit, gemeten met de Baecke Physical Activity (BPA) Index (Baecke 1982)
  • Werkgerelateerde fysieke belasting, gemeten met de Physical Demand subschaal van de Job Content Questionnaire (JCQ-PD)

Op neuropsychologisch domein:

  • Pijndrempel en pijntolerantie bij kou.
  • Drukpijndrempel, gemeten met een handheld digitale druk algometer
  • DNIC, gemeten met een verandering in drukpijndrempel van de dominante m. trapezius.

Resultaten

Van de 167 mensen die deelnamen, ontwikkelden er 35 (21%) chronische nekpijn. Depressieve stemming gemeten op de BDI-II schaal was een significante risicofactor hiervoor. In het fysieke domein waren groter uithoudingsvermogen van de cervicale extensoren en fysieke activiteit als hobby beschermend voor het ontwikkelen van chronische nekpijn. In het neurofysiologische domein was een meer efficiënte DNIC een beschermende factor. Wanneer deze factoren werden gecorrigeerd voor leeftijd, geslacht en BMI bleven alleen depressieve stemming, spieruithoudingsvermogen van de cervicale extensoren en DNIC in stand als risico- of beschermende factoren. Verder hadden de mensen met chronische nekpijn een significant groter risico om meer stress te ervaren dan mensen zonder nekklachten.

Opmerkingen samenvatter

Bijna één op de vier kantoormedewerkers die minstens 23 uur per week achter een computer werkten, ontwikkelde in het eerste jaar chronische nekklachten die beperkend waren in de dagelijkse activiteiten en minstens 3 maanden aanhielden. De meest duidelijke voorspellende factor bleek een depressieve stemming. Ook een slecht spieruithoudingsvermogen en beperkingen in de endogene pijn inhibitie waren risicofactoren voor het ontstaan van nekpijn. Catastroferen bleek in dit onderzoek geen risicofactor te zijn, hoewel die uit eerder onderzoek wel vaak naar voren komt. Wellicht speelt dit een belangrijkere rol bij het in stand houden van de klachten, dan bij de ontwikkeling ervan. Ook psychosociale werk-gerelateerde factoren, zoals tevredenheid over het werk en werkdruk, waren niet voorspellend, in tegenstelling tot andere literatuur. De auteurs suggereren dat nieuwe kantoormedewerkers gescreend kunnen worden op depressieve stemming, spieruithoudingsvermogen en pijninhibitie, om zo preventieve maatregelen te kunnen nemen tegen het ontstaan van chronische nekklachten.

Shahidi, B., Curran-Everett, D., Maluf, K.S. (2015). Psychosocial, Physical, and Neurophysiological Risk Factors for Chronic Neck Pain: A Prospective Inception Cohort Study. J Pain. Sep 21.

Meer van Psychfysio

Fysiotherapeut/fysiotherapiewetenschapper. Referent/samenvatter. Speerpunt leefstijlcoaching en psychologie. Volgde de universitaire focusopleiding ‘klinische en gezondheidspsychologie’.

Zin in een leuke en boeiende cursus?

Kijk dan hier voor inspiratie!

" 2750+ tevreden fysiotherapeuten gingen je voor. "

Database met 1225+ artikelen

Nieuwsbrief

Voorjaar 2020

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Wervelkolom –

4 dagen. Start 3 juni 2020. Prijs € 875,-...

Najaar 2020

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 1 september 2020. Prijs € 1295,-...

De Running Fysiotherapeut

5 dagen. Start 2 september 2020. Prijs € 895,-...

De Mindful Fysiotherapeut

8 dagen. Start 3 september 2020. Prijs € 1295,-...

Praktijk – Neurolinguïstisch Programmeren (NLP)

3 dagen. Start 4 september 2020. Prijs € 595,-...

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 8 september 2020. Prijs € 595,-...

Rustig uitgevoerde aandachtsvolle beweging op de grond.

Belevingsgericht lichaamswerk binnen de fysiotherapie

5 dagen. Start 19 september 2020. Prijs € 895,-...

Jong danspaar bezig met grondwerk.

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 8 oktober. Prijs € 1295,-  ...

Pijn- en Stressmanagement technieken

3 dagen. Start 3 november 2020. Prijs € 595,-...

Data volgen

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Extremiteiten –

4 dagen. Start najaar 2020. Prijs: € 875,-  ...

Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut

5 dagen. Start voorjaar 2021. Prijs € 875,- Inschrijven...