Ongunstige musculoskeletale veranderingen bij COPD

COPD gaat vaak gepaard met musculoskeletale veranderingen. Of het een adaptatie is of fysieke achteruitgang is uit onderzoek nog niet helemaal helder, maar wel is het duidelijk dat het in grote mate bijdraagt aan beperkingen bij bewegingen en in het dagelijks leven. De invloed hiervan op de pulmonaire functie is ook nog onduidelijk. Wel is aangetoond dat manuele therapie, inclusief spinale manipulaties, de pulmonaire functie bij COPD-patiënten kan verbeteren. Ook zou verbetering van de mobiliteit van de borstkas de progressie van COPD in het beginstadium kunnen vertragen. Om een effectieve therapie voor deze patiëntengroep op te kunnen stellen, is het van belang om meer inzicht te hebben in de musculoskeletale veranderingen in de borstkas en de cervicothoracale wervelkolom en of er een verband is met de pulmonaire functie.

Methode

In deze observationele studie werden 36 mensen met COPD vergeleken met 56 gezonde mensen van dezelfde leeftijd. De mensen met COPD moesten in GOLD stadium 1, 2 of 3 zijn (FEV1 minimaal 30% van normaal) en geen recente exacerbaties. Alle deelnemers werden in een laboratorium getest door een ervaren musculoskeletaal fysiotherapeut. Uitkomstmaten waren:

  • Longfunctie; ingedeeld in GOLD stadium 1, 2 of 3.
  • Cervicothoracale houding door middel van meting van de hoeken ten opzichte van de verticale op 3 punten).
  • Spinale mobiliteit door het Polhemus Liberty bewegingsanalyse systeem, in combinatie met echoscopie voor de thoracale rotatie. Daarnaast meting van cervicale rotatie en lateroflexie.
  • Spier pijnsensitiviteit door middel van het vaststellen van de pressure pain treshold (PPT) van triggerpoints met een algometer.
  • Daarnaast werden botdichtheid, dyspnoe (MRC dyspnoea scale), gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven (St George’s Respiratory Questionnaire; Jones et al, 1992), angst en depressie (Hospital Anxiety and Depression Scale; Zigmond and Snaith, 1983), functionele beperkingen (Neck Disability Index; Vernon and Mior, 1991 en Oswestry Back Disability Index; Fairbank and Pynsent, 2000) en huidige nek- en rugpijn (VAS-schaal) gemeten.

Resultaten

De patiëntengroep bestond uit 17 mensen met milde COPD (Gold I), 13 mensen met matig ernstig COPD (Gold II) en 6 mensen met ernstig COPD (Gold III). De controlegroep bestond uit 56 gezonde mensen. Er werden significante verschillen gevonden in cervicale en thoracale rotaties. Voor de pressure pain treshold van de spieren was het verschil significant voor de rechter sternocleidomastoïdeus, rechter scalenus en linker pectoralis minor. Voor de overige spieren (ook m. trapezius) waren de resultaten net niet significant (0.06). Totale PPT was wel significant lager in de COPD groep dan in de gewone groep. De mensen in de COPD groep scoorden daarnaast significant en klinisch relevant hoger op angst en depressie dan de gezonde groep. De T scores voor botdichtheid was in de COPD groep significant lager, wijzend op osteopenie. Thoracale rotatie en de hoek van C7-tragus met de verticale as waren significant geassocieerd met een afname in FEV1 .

Opmerkingen samenvatter

Deze studie laat zien dat mensen met COPD verminderde spinale beweeglijkheid hebben, verandering in houding en grotere sensitiviteit van de spieren. De auteurs suggereren dat de relatie tussen de C7-tragus-hoek met de verticale as (‘poking chin’) aanwezig is bij COPD patiënten om de bovenste luchtwegen verder te openen. Dit onderzoek toont aan dat bij COPD veel musculoskeletale veranderingen optreden die mogelijk beperkend kunnen zijn voor ADL en de mate van beperkingen. Door meer inzicht hierin, is het mogelijk om behandelplannen op maat te maken voor deze patiëntengroep.

Heneghan, N., Adab, P., Jackman, S., Balanos, G. (2015). Musculoskeletal dysfunction in chronic obstructive pulmonary disease (COPD) An observational study. Int J Ther Rehabil; 2015: 22(3).

Meer van Psychfysio

Fysiotherapeut/fysiotherapiewetenschapper. Referent/samenvatter. Speerpunt leefstijlcoaching en psychologie. Volgde de universitaire focusopleiding ‘klinische en gezondheidspsychologie’.

Zin in een leuke en boeiende cursus?

Kijk dan hier voor inspiratie!

" 2750+ tevreden fysiotherapeuten gingen je voor. "

Database met 1300+ artikelen

Nieuwsbrief

Voorjaar 2021

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 14 januari 2021. Prijs € 1295,-...

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 9 februari 2021. Prijs € 1295,-...

Rustig uitgevoerde aandachtsvolle beweging op de grond.

Belevingsgericht lichaamswerk binnen de fysiotherapie

5 dagen. Data volgen. Prijs € 895,- Inschrijven Bij...

De Mindful Fysiotherapeut

8 dagen. Start 11 februari 2021. Prijs € 1295,-...

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 27 januari 2021. Prijs € 595,-...

Praktijk – Neurolinguïstisch Programmeren (NLP)

3 dagen. Start 23 maart 2021. Prijs € 595,-...

Motivational interviewing en oplossingsgericht coachen

3 dagen. Start 19 maart 2021. Prijs € 595,-...

De Running Fysiotherapeut

5 dagen. Start 21 april 2021. Prijs € 895,-...

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Wervelkolom –

4 dagen. Start 9 juni 2021. Prijs € 875,-...

Pijn- en Stressmanagement technieken

3 dagen. Start 18 mei 2021. Prijs € 595,-...

Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut

5 dagen. Start 8 april 2021. Prijs € 875,-...

CRKBO
KNGF-logo
keurmerk-fysiotherapie-logo