9-02-Manuele-therapie-geen-meerwaarde-naast-oefentherapie-bij-schouder-impingement_92587183_92587183

Manuele therapie geen meerwaarde naast oefentherapie bij schouder impingement?

Er zijn veel onderzoeken gedaan naar de effectiviteit van de behandeling van schouderklachten, maar –zoals bij veel behandelmethodes- is er weinig bekend over de resultaten op langere termijn. Vooral schouderklachten blijken na een succesvolle behandeling vaak weer terug te komen. Dit artikel beschrijft onderzoek naar de effecten van een individueel oefenprogramma met of zonder aanvulling van manuele therapie. Het effect op pijn en functioneren wordt bekeken bij mensen met schouder impingement syndroom (SIS) en bespreekt de resultaten een jaar na de start.

Methode

Beide groepen ondergingen 10 sessies met therapie. Beide groepen kregen daarin oefentherapie gericht op kracht en spierlengte. In de interventie groep werd dit aangevuld met manuele technieken. Meetinstrumenten voor de primaire uitkomstmaten pijn en functie waren:

  • Shoulder Pain and Disability Index (SPADI, MacDermid 2006); dit is een schouder specifieke zelfgerapporteerde vragenlijst over pijn en beperkingen.
  • Patient’s global Impression of Change (PGIC); de deelnemers werden gevraagd een score te geven van 1 (veel slechter) tot 5 (veel beter) op een ordinale schaal. Een score van 4 of 5 werd beschouwd als een positief resultaat.

Secundaire uitkomstmaten:

  • Generic Patient Specific Scale (GPSS; Stratford 1995); hierop kan de patiënt kort aangeven wat zij zelf beschouwen als de belangrijkste klachten en beperkingen. Ze kiezen hierbij 3 activiteiten die de meeste moeilijkheden opleveren, gerelateerd aan de schouderklachten, en scoren dit op een 11-punts VAS schaal.
  • Fear Avoidance Beliefs Questionnaire (FABQ; Waddell 1993); een vragenlijst over pijngerelateerde angst
  • Pain Catastrophizing Scale (PCS; Sullivan 1995); 13 uitspraken waaruit de mate van catastroferen van pijn kan worden bepaald.

Het oefenprogramma bestond uit rek- en krachtoefeningen voor de schouder(gordel) en cervicale en thoracale wervelkolom. Dit programma werd twee keer per week onder supervisie van een fysiotherapeut uitgevoerd en 2-5 keer per week zelfstandig. De interventiegroep werden de oefensessies aangevuld met een individueel op maat gemaakte manueel-fysiotherapeutische behandeling.

Resultaten

In totaal werden 90 participanten willekeurig ingedeeld in een van de twee groepen. Na 1 jaar waren de gegevens van 87 mensen beschikbaar; 44 uit de interventiegroep en 43 uit de oefengroep.
Na een jaar waren beide groepen significant vooruit gegaan op de totale SPADI score, op de subschalen voor pijn en functie en op de GPSS. Op de PGIC was er geen verschil te zien tussen de groepen; in totaal gaf 91% van de deelnemers aan enigszins of veel verbetering te zien. Gedurende de eerste 5 weken van het onderzoek ondergingen patiënten uit de interventiegroep, tegen de verwachtingen in, meer aanvullende interventies elders dan mensen uit de oefengroep. Terwijl de interventiegroep geen verdere vooruitgang liet zien bij de laatste follow-up was er in de oefengroep een opvallende verbetering te zien op de SPADI score.

Opmerkingen samenvatter

Dit onderzoek laat zien dat zowel de mensen die alleen een oefenprogramma ontvingen als de mensen waarbij dit oefenprogramma aangevuld werd met manuele therapie significante en klinisch relevante verbeteringen ondervonden. De lange termijn resultaten waren zelfs iets beter in de oefengroep dan in de interventiegroep. Als mogelijke verklaring hiervoor geven de auteurs aan dat deze mensen wellicht een sterkere associatie hebben ondervonden tussen hun herstel en de oefeningen. Hierdoor hebben ze misschien eerder hun oefenprogramma weer opgepakt zodra de klachten weer optraden.
Gezien deze resultaten zijn er vraagtekens de plaatsen bij de meerwaarde van manuele interventies als aanvulling op oefentherapie. Een oefenprogramma zoals hier opgesteld geeft minstens even goede resultaten en brengt minder kosten met zich mee.

Kromer, T.O , de Bie, R.A., Bastiaenen, C.H. (2014). Effectiveness of physiotherapy and costs in patients with clinical signs of shoulder impingement syndrome: One-year follow-up of a randomized controlled trial. J Rehabil Med. Nov 4;46(10):1029-36.

Marjolein Streur

Marjolein Streur

Fysiotherapeut/fysiotherapiewetenschapper. Referent/samenvatter. Speerpunt leefstijlcoaching en psychologie. Volgde de universitaire focusopleiding ‘klinische en gezondheidspsychologie’.

Meer nieuws van psychfysio:

Zin in een leuke en boeiende cursus?

Kijk dan hier voor inspiratie!

" 3000+ tevreden fysiotherapeuten gingen je voor. "

Nieuwsbrief

Elke twee weken 3 tot 6 samenvattingen voor fysiotherapeuten. Gratis, al 16 jaar lang. 6000+ fysiotherapeuten gingen je voor.

Volg ons op facebook:

Database met 1500+ artikelen

Najaar 2022

Vrouw doet pilates oefeningen en voorkomt daardoor rugpijn.

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 14 maart 2023. Prijs € 1395,-…

Voorjaar 2023

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 12 januari 2023. Prijs € 495,-…

Vrouw stretcht mindfull tegen rugpijn.

Belevingsgericht lichaamswerk binnen de fysiotherapie

5 dagen. Start 14 januari 2023. Prijs € 995,-…

Pijn- en Stressmanagement technieken

Pijn- en Stressmanagement technieken

3 dagen. Start 19 januari 2023. Prijs € 595,-…

De Mindful Fysiotherapeut

De Mindful Fysiotherapeut

8 dagen. Start 10 februari 2023. Prijs € 1395,-…

Werken met beleving en emotie binnen de fysiotherapie

Werken met beleving en emotie binnen de fysiotherapie

3 dagen. Start 8 maart 2023. Prijs € 595,-…

Vrouw doet pilates oefeningen en voorkomt daardoor rugpijn.

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 14 maart 2023. Prijs € 1395,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 30 maart 2023. Prijs € 1395,-…

De Running Fysiotherapeut

De Running Fysiotherapeut

5 dagen. Start 10 mei 2023. Prijs € 995,-…

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn - Wervelkolom -

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Wervelkolom –

4 dagen. Start 14 juni 2023. Prijs € 975,- …

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn - Extremiteiten -

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Extremiteiten –

4 dagen. Start 16 juni 2022. Prijs: € 975,-…

kngf-logo-klein
keurmerk-fysiotherapie-logo-klein
crkbo_instelling_rgb
NRTO_keurmerk-170px