Additional menu

Lage rugpijn gaat vaak samen met respiratoire aandoeningen

De inademingsspieren en specifiek het diafragma hebben een sleutelrol in het controleren van de wervelkolom, wat cruciaal is voor de posturale controle. Bij mensen met lage rugpijn is het bekend dat er een associatie is met een verminderde posturale controle. Zowel mensen met lage rugpijn als mensen met COPD gebruiken tijdens een hogere belasting van de ademhalingsspieren minder de proprioceptieve signalen van de rug, die nodig zijn voor balanscontrole. Daarnaast blijken mensen met lage rugpijn gevoeliger te zijn voor vermoeidheid van het diafragma dan gezonde mensen. In een recent onderzoek vonden onderzoekers dat doelgerichte training van de ademhalingsspieren bij mensen met lage rugpijn de posturale controle verbeterde en dat de ernst van de klachten afnam.
Zwakte van de ademhalingsspieren en vermoeidheid van het diafragma worden ook gevonden in sommige patiënten met COPD tijdens hoogintensieve oefeningen. Mensen met meer hyperinflatie tijdens de oefeningen hadden een grotere vermoeidheid van het diafragma. Dit kan worden verklaard door afvlakking van het diafragma, waardoor het diafragma een minder grote bijdrage kan leveren aan de inademing, maar ook de stabiliserende functie afneemt.
De vraag is of, en zoja in welke mate,  patiënten met lage rugpijn gevoelig zijn voor het hebben van een ademhalingsstoornis en andersom.

Methode

De onderzoekers hebben een systematisch review uitgevoerd om de bekijken wat er in de literatuur bekend is over het verband tussen lage rugpijn en ademhalingsstoornissen. De deelnemers in de studies moesten volwassenen zijn die gediagnosticeerd waren met enige vorm van lage rugpijn of een vorm van een ademhalingsstoornis. In de studie moest het verband tussen lage rugpijn en ademhalingsstoornissen worden onderzocht.

Het risico op bias werd berekend door middel van de STrengthening the Reporting of OBservational studies in Epidemiology (STROBE) lijst voor cohort case-control en cross-sectionele studies. De mate van bewijs werd vastgesteld volgens de Grading of Recommendations Assessment, Development, and Evaluation (GRADE) lijst. Door de heterogeniteit van de studies was het niet mogelijk een meta-analyse uit te voeren.

Resultaten

Zestien artikelen werden geïncludeerd. Eén artikel beschreef de relatie tussen rugklachten en dyspnoe, zes onderzochten de relatie van rugklachten met niet-gespecificeerde ademhalingsstoornissen, vijf met astma en allergie, drie met COPD en één met respiratoire infecties.

Dyspnoe

In het artikel dat de relatie van lage rugklachten met dyspnoe onderzocht, ontdekten de onderzoekers dat de mensen met dyspnoe vaker pijn rapporteerden in de rug, borst of elders in het lichaam dan mensen zonder dyspnoe (64% versus 18%). Het risico op lage rugpijn was bij deze mensen na correctie van andere factoren 1.76 – 3.26 keer hoger dan bij gezonde mensen.

Niet-gespecificeerde ademhalingsproblemen

Vijf artikelen vonden een positieve correlatie tussen lage rugpijn met niet-gespecificeerde ademhalingsproblemen. Er werd een hoger risico gevonden om lage rugpijn te ontwikkelen bij vrouwen die een bestaande of nieuw vastgestelde ademhalingsstoornis hadden. Ook viel op dat vrouwen met bestaande of recent ontwikkelde rugklachten een groter kans hadden een ademhalingsstoornis te hebben dan gezonde vrouwen.

Astma

Alle vijf de artikelen vonden een positieve relatie tussen astma en lage rugklachten. De kans dat iemand astma in de voorgeschiedenis had, bleek groter wanneer lage rugpijn was gerapporteerd in het jaar ervoor. Dit gold andersom ook; mensen met rugpijn in het verleden hadden een grotere kans astmaklachten te rapporteren.

Allergie

In twee artikelen die keken naar de relatie tussen allergie en lage rugpijn werden geen significante correlaties gevonden. Een onderzoek dat specifiek keek naar hooikoorts en allergisch contacteczeem vond dat deze twee allergieën significant meer voorkwamen bij mensen met lage rugpijn dan gezonde mensen. Dit gold ook voor voedselallergieën en netelroos, maar niet voor constitutioneel eczeem. Het risico op het ontwikkelen van lage rugpijn was 50% bij mensen die een vorm van allergie in de voorgeschiedenis had.

COPD

In drie studies werd een relatie tussen lage rugpijn en COPD gevonden. 69% van de mensen met COPD had ooit lage rugklachten gehad, 58% van deze patiëntengroep had het voorgaande jaar pijn aan de rug gerapporteerd. De mensen met acute lage rugpijn en comorbiditeiten als COPD hadden geen significant langere behandelduur, hogere pijnscore of slechtere functionele uitkomsten dan mensen met lage rugpijn zonder comorbiditeiten.

Respiratoire infecties

In één studie werd een significante positieve correlatie gevonden tussen de incidentie van infecties in de bovenste luchtwegen en de incidentie van lage rugpijn bij vrouwen.

Conclusie en opmerkingen

Bij mensen met lage rugpijn komen opvallend vaker respiratoire problemen voor dan in gezonde populaties en andersom geldt hetzelfde; mensen met respiratoire problemen hebben relatief vaak lage rugklachten. Bij lage rugklachten spelen immunologische, biomechanische, psychosociale en sociaal-economische factoren een rol. Omdat deze factoren ook meespelen bij ademhalingsproblemen, kan de aanwezigheid van ademhalingsstoornissen correleren met lage rugpijn. Ook het veranderde ademhalingspatroon kan van belang zijn, doordat de veranderde beweging van het diafragma invloed heeft op de spinale stabiliteit.
Psychosociale componenten kunnen ook een bijdrage leveren aan het gevonden verband. Het hebben van een ademhalingsstoornis kan zorgen voor angst, stress en overgevoeligheid voor lichamelijke sensaties. Ook zijn de perceptie van een onaangenaam gevoel bij zowel dyspnoe als pijn zijn gerelateerd, mogelijk omdat ze dezelfde paralimbische hersengebieden delen.
Een aandachtspunt bij patiënten met lage rugpijn is eventueel rookgedrag. Roken leidt vaak tot ademhalingsproblemen, wat een belangrijk mechanisme kan zijn waardoor lage rugpijn ontstaat.

Bron: Beeckmans, N., Vermeersch, A., Lysens, R., Van Wambeke, P., Goossens, N., Thys, T., Brumagne, S., Janssens, L. (2016).  The presence of respiratory disorders in individuals with low back pain: A systematic review. Man Ther. 2016 Dec;26:77-86.

Samenvatter: Marjolein Streur
Redactie: Peter van Burken.

Meer over dit onderwerp bij Psychfysio

Gravatarfoto voor Peter van Burken

Peter van Burken

Dertig jaar ervaring als fysiotherapeut/psycholoog. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

Reader Interactions

Om de twee weken 3-6 samenvattingen

Fysiotherapeut? ja nee

6000+ fysiotherapeuten ontvangen de nieuwsbrief.

Cursussen 2019

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Extremiteiten –

4 dagen. Start 11 december 2019. Prijs: 875,-...

Cursussen 2020

Pijn- en Stressmanagement technieken

3 dagen. Start 7 januari 2020. Prijs 595,-...

Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut

5 dagen. Start 8 januari 2020. Prijs 875,-...

De Mindful Fysiotherapeut

8 dagen. Start 9 januari 2020. Prijs 1295,-...

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 11 januari 2020. Prijs 1295,-...

Praktijk – Neurolinguïstisch Programmeren (NLP)

3 dagen. Start 13 januari 2020. Prijs 595,-...

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 15 januari 2020. Prijs 595,-...

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 28 januari 2019. Prijs 1295,-...

De Running Fysiotherapeut

5 dagen. Start 6 mei 2020. Prijs 895,-...

Motivational interviewing en oplossingsgericht coachen

3 dagen. Start 22 mei 2020. Prijs 595,-...