Additional menu

Is er bewijs dat er daadwerkelijk myofasciale ketens bestaan?

De behandeling van fasciale weefsels krijgt steeds meer aandacht bij de behandeling van musculoskeletale stoornissen. De ontdekking van contractiele cellen, vrije zenuwuiteinden en mechanoreceptoren suggereert dat fascia een proprioceptieve en mechanisch actieve rol spelen. Omdat fascia spanning kunnen doorgeven bestaat het idee dat er myofasciale ketens zijn, die verantwoordelijk zijn voor stoornissen en pijn die uitstraalt naar verder gelegen anatomische structuren.
Myers (Myers 2014) definieerde 11 myofasciale ketens waarin verschillende delen van het lichaam met elkaar verbonden zijn door spieren en fasciale weefsels. De centrale regel voor de selectie van een myofasciale keten is dat er een directe lineaire connectie is tussen twee spieren. De superficial back line wordt bijvoorbeeld gevormd door de m. biceps femoris en de m. erector spinae, die een link hebben door het sacrotubereuze ligament en de lumbale fascia. De eventuele connectie van de m. biceps femoris met de m. gluteus maximus zou geen deel uitmaken van de myofasciale keten vanwege het onderling niet-lineaire verband.
Dit review geeft een overzicht van het bewijs van het bestaan van 6 myofasciale ketens zoals Myers beschrijft, gebaseerd op anatomische dissectie-studies.

[table id=5 /]

Methode

Alle relevante artikelen gepubliceerd tussen 1900 en 2015 werden geïncludeerd. De studies waren peer-reviewed anatomische dissectie studies die rapporteerden over de morfologische continuïteit tussen de musculaire bestanddelen van de onderzochte myofasciale ketens. De onderzochte ketens waren de superficial back line, superficial front line, lateral line, spiral line, back functional line, and front functional line. De methodologische kwaliteit van de studies werd vastgesteld met de Quality Appraisal for Cadaveric Studies, waarbij de kwaliteit van de studies wordt berekend in percentages (0-20% is slechte methodologische kwaliteit, 80-100% is excellente kwaliteit). De mate van bewijs werd geclassificeerd volgens de Cochrane Collaboration Back Review Group.

Resultaten

Er werden 62 artikelen geïncludeerd. Er bleek sterk bewijs te zijn voor het bestaan van 3 myofasciale ketens: de superficial back line (alle transities, gebaseerd op 14 studies), de back functional line (alle transities, gebaseerd op 8 studies) en de front functional line (alle transities, gebaseerd op 6 studies). Voor de spirale lijn was er bewijs van matige sterkte voor 5 van de 9 transities, gebaseerd op 21 studies. Voor de laterale lijn was er matig tot sterk bewijs voor 2 van de 5 transities, gebaseerd op 10 studies. Voor de superficial front line waren er geen aantoonbare transities in 7 studies.

Conclusies en opmerkingen

Dit resultaten uit dit review suggereren dat veel skeletale spieren van het menselijk lichaam direct met elkaar in contact staan. Toekomstig onderzoek moet zich vooral richten op de functionele relevantie van myofasciale ketens. Kennis hierover zou nieuwe inzichten kunnen geven in het begrijpen van referred pain en een rationale zijn voor de ontwikkeling van een meer holistische aanpak.

Bron: Wilke, J., Krause, F., Vogt, L., Banzer, W. (2016).  What Is Evidence-Based About Myofascial Chains: A Systematic Review. Arch Phys Med Rehabil. Mar;97(3):454-61.

Foto bij artikel door Adike/ Shutterstock. Bewerking P. van Burken

Samenvatter: Marjolein Streur
Redactie: Peter van Burken.

Meer over dit onderwerp bij Psychfysio

Gravatarfoto voor Peter van Burken

Peter van Burken

Dertig jaar ervaring als fysiotherapeut/psycholoog. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

Reader Interactions

Om de twee weken 3-6 samenvattingen

Fysiotherapeut? ja nee

6000+ fysiotherapeuten ontvangen de nieuwsbrief.

Cursussen 2020

Pijn- en Stressmanagement technieken

3 dagen. Start 7 januari 2020. Prijs 595,-...

Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut

5 dagen. Start 8 januari 2020. Prijs 875,-...

De Mindful Fysiotherapeut

8 dagen. Start 9 januari 2020. Prijs 1295,-...

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 11 januari 2020. Prijs 1295,-...

Praktijk – Neurolinguïstisch Programmeren (NLP)

3 dagen. Start 13 januari 2020. Prijs 595,-...

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 15 januari 2020. Prijs 595,-...

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 28 januari 2019. Prijs 1295,-...

De Running Fysiotherapeut

5 dagen. Start 6 mei 2020. Prijs 895,-...

Motivational interviewing en oplossingsgericht coachen

3 dagen. Start 22 mei 2020. Prijs 595,-...

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Wervelkolom –

4 dagen. Start 3 juni 2020. Prijs 875,-...