Additional menu

Discomfort bij sensomotorische incongruentie beïnvloedt affectieve dimensie van pijn

De auteurs stellen dat abnormale pijnsensaties gerelateerd kunnen zijn aan sensomotorische incongruentie tussen (a) motorische intentie, (b) somatosensoriek en (c) visuele feedback. De essentie van sensomotorische incongruentie is een discrepantie tussen efferente output en afferente input. Er is onderzoek dat suggereert dat sensomotorische incongruentie de pijn kan versterken bij mensen met fibromyalgie (McCabe, e.a., 2207) of whiplash (Daenen, e.a., 2012).
Bij gezonden versterkt sensomotorische incongruentie de activiteit in de posterior parietale cortex (PPC) en de dorsolaterale prefrontale cortex (dlPFC). Maar niet altijd vindt men bij sensomotorische incongruentie deze negatieve effecten. Meer onderzoek is dus nodig. Sensomotorische incongruentie kan discomfort geven. Er is echter nog geen studie gedaan naar het verschil in hersen activiteit bij personen die wel discomfort tijdens sensomotorische incongruentie ervaren en personen die dan geen discomfort ervaren. Deze bevindingen kunnen relevant zijn want mogelijk beïnvloedt sensomotorische incongruentie, vooral bij patiënten die veel discomfort tijdens bewegen ervaren, de pijn.

Methode

Aan dit onderzoek deden 18 gezonde jonge vrouwen mee. De onderzoekers gebruiken de bimanuele coördinatie taak van McCabe, e.a., (2005). De proefpersonen zitten aan een tafel. Een dubbelzijdig bord werd in de middenlijn voor hen gezet en aan elke kant lag een arm. Het bord had aan de interventie zijde een spiegel en aan de controle zijnde een wit vlak. De sensomotorische congruentie en incongruentie werd geïnduceerd door afwisselt de armen in de ellebogen te buigen en te strekken in (a) gelijke richting of (b) in tegengestelde richting ten opzichte van elkaar. Zie plaatje. Dit deed men afwisselend 30 sec terwijl men naar het witte vlak of naar de spiegel keek. De mate van discomfort werd met een NRS 0-10 vastgelegd.
Met EEG-based low-resolution brain electromagnetic tomography (sLORETA) kan men goed de bron van de hersenactiviteit vaststellen. En in tegenstelling tot PET en fMRI ook bij grote complexe lichaamsbewegingen. In dit onderzoek werden 19 EEG electroden van de discovery 24 E brainmaster op het hoofd aangebracht. De data werden in Neuroguide geanalyseerd.

Resultaten

Slechts 11% van de proefpersonen rapporteert discomfort tijdens sensomotorische congruentie, terwijl 66,6% van de proefpersonen discomfort rapporteerden tijdens sensomotorische incongruentie.
Bij het interpreteren van de EEG data moet men beseffen dat een afname van alfa en beta ritmen juist een toename in sensorisch corticale activiteit betekent. Alfa activiteit was significant lager in de rechter PPC cortex tijdens incongruentie in de groep als geheel. Dus meer corticale activiteit in de posterior parietale cortex bij incongruentie.
De proefpersonen werden in de analyse verdeeld in een discomfort groep (gemiddeld NRS = 6,3) en in een niet-discomfortgroep (NRS = 0). De bronactiviteit in de posterior cingulate cortex (alfa 8-12 Hz) en de anterior cingulate cortex (beta 12-18 Hz) was in de discomfortgroep tijdens sensomotorische incongruentie significant lager dan in de niet-discomfortgroep. Dus meer corticale activiteit in ACC en PCC bij incongruentie in de discomfortgroep.

Opmerking samenvatter

Sensomotorische incongruentie geeft bij gezonden als totale groep alleen verhoogde verwerking in de PPC. Er zijn dan geen veranderingen zichtbaar in niet-pijn gerelateerde hersenregionen. Dit wordt vaker in onderzoek gevonden. De PPC staat volgens de auteurs voor de verhoogde aandacht tijdens het kijken naar de arm en het integreren van de proprioceptieve informatie. Sensomotorische incongruentie op zich zelf lijkt op deze wijze geen effect te hebben op pijnverwerking. Als men echter alleen de mensen bekijkt die discomfort ervaren tijdens sensomotorische incongruentie dan blijkt weldegelijk dat pijn gerelateerde regionen verhoogt actief zijn, namelijk de ACC en de PCC. Wat betekent dit?
Nociceptieve verwerking is geassocieerd met een inhibitie van alfa en beta ritmen in de ACC en de PCC en dus met meer activiteit in de regionen. Meer specifiek is de ACC meer betrokken bij de discomfort dimensie van pijn en niet zozeer bij de sensorisch discriminatieve dimensie van pijn. De PPC is betrokken bij de negatief emotionele dimensie rond pijn.
Juist bij mensen die discomfort ervaren tijdens sensomotorische incongruentie zijn deze regionen sterker geactiveerd. Mensen met fibromyalgie vallen bijvoorbeeld binnen deze groep (McCabe, e.a. 2007). Bovendien hebben mensen met fibromyalgie al een verhoogde reactiviteit van de ACC en PCC op stimuli.
Ander onderzoek laat tegenstrijdige resultaten zien of sensomotorische incongruentie pijn kan verhogen bij gezonden (bijv Sensorimotor Incongruence and Body Perception: An Experimental Investigation). Dit onderzoek laat zien dat als men de sensomotorische incongruentie als oncomfortabel ervaart dat dan weldegelijk de route openstaat naar meer pijnbeleving. In dat geval wordt niet zozeer de sensorisch-discriminatieve dimensie van pijn versterkt, maar de affectieve dimensie.
Hier op doordenkend kan dat betekenen dat fysiotherapie gericht op het reduceren van sensomotorische incongruentie, bijvoorbeeld door het herstellen van de juiste verhoudingen in corticale motorische en sensorische mappen, vooral de affectieve dimensie van pijn beïnvloedt. In onderzoek en therapie moet men dan ook vooral deze dimensie evalueren, anders vindt men misschien geen effecten.
Motorische en sensorische lichaamsrepresentaties kunnen verbeterd worden door bewegingen aan te bieden die veel correctieve informatie geven. Dit zijn bewegingen die heel precies, aandachtig, gevarieerd, nieuw, traag, herhaald en zonder pijn uitgevoerd worden. Bewegingen uit de Feldenkrais methode, Tai Chi, Qiqong, Bartenieff, dans, maar ook willekeurig andere bewegingen die hier aan voldoen zullen plastische effecten hebben richting het ontwikkelen van adequate motorische en sensorische representaties. In de cursus de mindful fysiotherapeut en meer nog in de cursus motorisch training bij musculoskelatale problematiek en dansante fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff wordt stevig ingezet op deze voor het brein sterk informatieve bewegingsvormen.

Bron: Nishigami, T., et al. (2014). “Central neural mechanisms of interindividual difference in discomfort during sensorimotor incongruence in healthy volunteers: an experimental study.” Rheumatology (Oxford) 53(7): 1194-1199.

Samenvatter: Peter van Burken

© www.PsychFysio.nl / drs. P. van Burken.

Meer over dit onderwerp bij Psychfysio

Gravatarfoto voor Peter van Burken

Peter van Burken

Dertig jaar ervaring als fysiotherapeut/psycholoog. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

Reader Interactions

Om de twee weken 3-6 samenvattingen

Fysiotherapeut? ja nee

6000+ fysiotherapeuten ontvangen de nieuwsbrief.

Database met 1225+ artikelen

Cursussen 2020

Pijn- en Stressmanagement technieken

3 dagen. Start 7 januari 2020. Prijs 595,-...

Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut

5 dagen. Start 8 januari 2020. Prijs 875,-...

De Mindful Fysiotherapeut

8 dagen. Start 9 januari 2020. Prijs 1295,-...

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 11 januari 2020. Prijs 1295,-...

Praktijk – Neurolinguïstisch Programmeren (NLP)

3 dagen. Start 13 januari 2020. Prijs 595,-...

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 15 januari 2020. Prijs 595,-...

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 28 januari 2019. Prijs 1295,-...

De Running Fysiotherapeut

5 dagen. Start 6 mei 2020. Prijs 895,-...

Motivational interviewing en oplossingsgericht coachen

3 dagen. Start 22 mei 2020. Prijs 595,-...

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Wervelkolom –

4 dagen. Start 3 juni 2020. Prijs 875,-...