Stress is een risicofactor voor de ontwikkeling en het aanblijven van chronische pijn. Stress verlagende behandelingen, zoals mindfulness bij rugpijn of ontspanningstraining, blijken dan ook effectief te zijn bij deze populatie. Maar het is niet alleen de stress zelf die voor problemen zorgt, maar ook hoe mensen reageren op stress. Een sterkere emotionele respons op…

Lees meer

Vandaag de dag weten we uit steeds meer onderzoek dat het brein een cruciale rol speelt in het prestatievermogen. Toch ligt er nog steeds veel focus op de fysieke training. Vanuit verschillende onderzoeken wordt meer en meer duidelijk dat bij fysiek gelijkwaardige atleten het verschil veelal wordt gemaakt door psychologische factoren. Het is daarom van…

Lees meer

Als mensen zich afgewezen voelen, reageren ze sterker op pijnprikkels dan wanneer mensen zich geaccepteerd voelen. Hoe groot deze impact is, hangt onder meer samen met de vroege ontwikkeling en de kwaliteit van de opvoedstijlen van de ouders. Op fMRI’s is te zien dat afwijzing/acceptatie en gevoelens van pijn bepaalde neurale circuits delen, waardoor ze…

Lees meer

Klassieke conditionering (Pavlov) is een belangrijk leermechanisme. Daardoor kan een aanvankelijk neutrale stimulus uiteindelijk betekenis krijgen. Ook bij pijn speelt klassieke conditionering. Na het herhaald uitlokken van pijn tijdens bijvoorbeeld traplopen, kan het zien van de trap de pijn sensitiviteit automatisch verhogen. Ook fobieën kunnen klassiek geconditioneerd zijn. Benauwdheid kan bijvoorbeeld paniek uitlokken, zoals dit…

Lees meer

De cursus de Mindful Fysiotherapeut draait al vanaf 2014. In de loop van de jaren is de  Nederlandse fysiotherapie verrijkt met een paar honderd mindful fysiotherapeuten. Je vindt ze op deze kaart. Tjitske de Boer heeft meegeholpen de cursus te ontwikkelen voor het deel ‘mindful bewegen’ en heeft een bijdrage geleverd aan het boek Mindfulness…

Lees meer

In het artikel van Okur Güney en collega’s dat we hier bespreken wordt nader ingegaan op somatic symptom and related disorders (SSD) en de verstoorde emotieregulatie. Somatic symptom and related disorders (SSD) is een categorie stoornissen beschreven in DSM 5. In DSM-IV werden dit nog ‘somatoforme stoornissen’ genoemd. Hierbij ging het altijd over lichamelijk onverklaarde…

Lees meer

Het is voor fysiotherapeuten interessant om bewegen vanuit een breder perspectief te bekijken. Laten we eens heel breed starten: alles beweegt in het universum. Op alle niveaus, van sterrenstelsels tot subatomaire deeltjes en golven, en alles wat daartussen zit, is er beweging. Zelf de ruimte om je heen is aan het uitdijen en dus in…

Lees meer

Toen de omvang van de coronapandemie in maart 2020 duidelijk werd, riep de World Confederation for Physical Therapy (WCPT) de beroepsverenigingen wereldwijd op om niet meer fysiek te behandelen, behalve in uitzonderlijke gevallen, en om niet-urgente behandelingen uit te stellen. Om de fysiotherapeutische zorg voor patiënten met minder urgente klachten toegankelijk te houden heeft de…

Lees meer

Bij chronische pijn is er steeds meer aandacht voor de rol van aandachtregulerende processen. Mindfulness is hier een voorbeeld van. Ook in Nederland zijn er een paar honderd fysiotherapeuten die mindfulness training aanbieden aan hun patiënten. Zowel bij chronische pijn als chronische ziekte lijkt mindfulness tot minder depressieve symptomen te leiden. De mogelijkheid om de…

Lees meer

De coronapandemie heeft ons vak de afgelopen maanden in korte tijd noodgedwongen drastisch veranderd. Italië, waar de uitbraak eind februari 2020 in Lombardije begon, is een van de zwaarst getroffen landen. In het fysiotherapietijdschrift van de American Physical Therapy Association beschrijven Italiaanse collega’s hun inzichten. Daarmee hopen ze een bijdrage te kunnen leveren aan de…

Lees meer

Chronische pijnaandoeningen komen vaak voor, zijn kostbaar en vaak moeilijk te doorgronden voor zowel de patiënt als de behandelaar. Dit geldt met name voor primaire of gecentraliseerde pijn, waarbij een somatische oorzaak ontbreekt, zoals fibromyalgie, prikkelbaar darm syndroom (PDS), chronische bekkenpijn, temporomandibulaire pijn, hoofdpijn en niet-specifieke musculoskeletale pijn. Door zorgvuldige anamnese en onderzoek kan primaire…

Lees meer

Dit artikel betreft bewerking van het originele artikel Marsman, A., Luijcks, R., Vossen, C., van Os, J., Lousberg, R.(2019). The impact of adverse childhood experiences on EMG reactivity: A proof of concept study. PLoS One. May 9;14(5):e0216657. Negatieve ervaringen in de jeugd, zoals emotioneel of fysiek misbruik, kunnen een levenslange impact hebben. Verschillende studies tonen…

Lees meer

Kunst in de vorm van schilderijen, film, proza, muziek kan een verhaal vertellen dat persoonlijker is dan feitelijke kennisoverdracht. Kunst kan woordloos veel zeggend zijn. Als je als fysiotherapeut je op een andere manier wilt verdiepen in een onderwerp van je vak dan kan kunst je een alternatieve- of aanvullende ingang bieden. Je kunt daarbij…

Lees meer

Verpleegkundige is een fysiek zwaar beroep. Het verplaatsen van patiënten, een slechte werkhouding, trekken en duwen aan tilliften zorgen voor nek-, schouder- en rugklachten. Deze klachten doen zich al voor aan het begin van de verpleegkundige carrière, onder studenten en beginnende verpleegkundigen. Dat leidt tot ziekteverzuim en zelfs tot het stoppen met de opleiding. Terwijl…

Lees meer
Man ademt in zak zoals bij hyperventilatie weleens gedaan wordt.

Ademhaling met een frequentie van ongeveer 0.1 Hz (6 ademhalingen per minuut) wordt veel gebruikt in fundamenteel onderzoek en in de toegepaste psychofysiologie. Deze trage manier van ademhalen vergoot in gunstig opzicht de hartslag variabiliteit in het cardiovasculaire systeem en het heeft een positief effect op het psychisch functioneren. Het wordt ook gebruikt als gedragsmatige…

Lees meer
Hoofd van jonge man verzonken in mindfulness.

Er zijn steeds meer onderzoeken naar hoe mindfulnessinterventies een positieve invloed hebben op biopsychosociale- en fysieke processen. Oorspronkelijk was het vooral de 8 weekse mindfulness based stress reduction (MBSR) wat het meest populair was, maar inmiddels zijn er ook andere mindfulnessinterventies onderzocht en ook die lijken veelbelovend voor het verbeteren van de fysieke gezondheid. Dit…

Lees meer
Opgewekte oudere man na het sporten.

Dagelijks actief bewegen kan een depressie op afstand houden en depressieve symptomen verminderen. Maar hoe groot dat effect van beweging is, is niet helemaal duidelijk. De auteurs van dit artikel analyseerden gegevens uit gerandomiseerde onderzoeken naar het effect van beweeginterventies op depressieve symptomen bij ouderen. Ruim een kwart van de volwassenen heeft depressieve symptomen. Vooral…

Lees meer
Huilende vrouw die pijn probeert te accepteren.

Acceptance and Commitment Therapy (ACT) en het Psychological Flexibility Model zijn effectief bij chronische pijn. De behandeling vindt vaak plaats in groepen vanwege de meerwaarde voor het mentaal en sociaal functioneren. Toch blijven er grote verschillen bestaan voor wie de therapie wel en niet werkt. Een factor hierin kan zijn dat groepsbehandelingen niet voldoende geïndividualiseerd…

Lees meer
Verwarde man die weinig aan bewegen doet.

Aerobe oefeningen kunnen de cognitieve achteruitgang en gedragsproblemen bij mensen met milde cognitieve problemen of dementie verminderen. Dat blijkt uit een systematisch literatuuronderzoek in het wetenschappelijke tijdschrift Journal of physiotherapy. De onderzoekers hebben het bewijs uit studies naar bewegen en cognitief functioneren en gedragsproblemen op een rijtje gezet. De oefeningen moeten minstens matig intensief zijn…

Lees meer
Vrouw toont haar emoties via haar lichaamshouding.

Dat gezichtsuitdrukkingen informatie geven over emoties is bekend. De interpretatie van gezichtsuitdrukkingen gebeurt automatisch en staat los van iemands culturele achtergrond. Vanuit deze bevindingen is de hypothese gevormd dat emoties ook afgelezen kunnen worden aan expressies en bewegingen van het hele lichaam, los van de gezichtsuitdrukking. Dit is inmiddels in verschillende studies aangetoond, bijvoorbeeld bij…

Lees meer