Somatoforme pijnstoornis, afwijzingssensitiviteit en de fysiotherapeutische relatie

Een somatoforme pijnstoornis betreft pijn bij afwezigheid van een fysieke aandoening of medische conditie. Psychologische factoren staan centraal in het ontstaan en de ernst van de pijnklachten. Feitelijk betreft het een combinatie van biologische en psychologische processen die spelen bij een somatoforme pijnstoornis. Sensitiviteit van afwijzing Het gevoel ergens bij te horen (partner, gezin, groep)…

Lees meer

Psychosociale interventies en het immuunsysteem

In deze tijd van COVID-19 is er veel aandacht voor het immuunsysteem; waarom worden sommige mensen ernstig ziek en waarom krijgen anderen te maken met long-COVID-19? Het immuunsysteem speelt een zeer belangrijke rol bij de verdediging tegen pathogenen en weefselbeschadiging. Hoe kunnen wij als fysiotherapeut met psychosociale interventies het immuunsysteem beïnvloeden en bijdragen aan gezondheid?…

Lees meer

Motiverende gespreksvoering zorgt dat chronische pijngroepen beter draaien

Er is een grote groep fysiotherapeuten die het biopsychosociale model daadwerkelijk in de praktijk neerzetten. Voor een deel werken ze één op één met chronische pijnpatiënten, maar er is ook een grote groep fysiotherapeuten die met groepen werken. Vaak zit er in die programma’s een stuk voorlichting over pijn, stress, bewegen en bijvoorbeeld voeding. En…

Lees meer

Fysiotherapeut kan post- en preoperatief mindfulness aanbieden

Fysiotherapeuten zien met regelmaat patiënten na een totale gewrichtsartroplastiek. Een totale gewrichtsartroplastiek, veelal van knie of heup, blijft ondanks verbeteringen in technieken een pijnlijk gebeuren. Zo meldt bijvoorbeeld 20% van de patiënten na  totale gewrichtsartroplastiek nog chronische pijn. Bovendien is de kans verhoogd dat men opioïde pijnstillers gaat gebruiken, met verslavingsconsequenties tot gevolg. En hier…

Lees meer

Een klinisch raamwerk voor de screening op gele vlaggen

Regelmatig wordt er geschreven over het belang van de toepassing van het psychosociale model binnen de fysiotherapie om psychosociale factoren (gele vlaggen) goed in kaart te brengen. Met name bij patiënten met musculoskeletale klachten blijkt dit in de praktijk nog erg weinig te worden gedaan, omdat fysiotherapeuten niet altijd goed weten hoe zij dit moeten…

Lees meer

Mindfulness vermindert de invloed van aangeleerde pijnverwachtingen

Er is veel bewijs dat mindfulness interventies de pijntolerantie verhogen, het ongemak van de pijn verlagen en pijnsymptomen verminderen bij diverse chronische aandoeningen. Interessant is dat mindfulness interventies dat op een andere manier doen dan cognitieve interventies zoals; afleiding, onderdrukken, placebo en de pijn herkaderen. Deze cognitieve interventies hebben vaak een directe remming op het…

Lees meer

Het portret – Sara Vanderzwaag, fysiotherapeut en klassiek wielrenner

Ik ben Sara, geboren in Hamilton Canada en nu al vijftien jaar in Nederland waar ik samenwoon met mijn vriend Michiel. Ik heb hier de opleiding fysiotherapie gedaan en werk nu negen jaar als fysiotherapeut. Het is mijn missie om mensen in beweging te brengen. Niet sporters toch aan het sporten krijgen is het mooiste…

Lees meer

Waarom sommige patiënten gespannen raken tijdens relaxatietraining

Als patiënten last hebben van overmatige gespannenheid dan kan dit pijn en coördinatie gerelateerde problematiek onderhouden. Het aanbieden van ontspanningsoefeningen ligt binnen de fysiotherapie dan voor de hand. Maar soms hebben ontspanningsoefeningen een paradoxaal tegengesteld effect. De patiënt raakt er juist meer gespannen door of ervaart zelfs gevoelens van paniek. Relaxatie geïnduceerde angst Binnen de…

Lees meer

Psychologische intake door manueeltherapeuten bij lage rugklachten belangrijk

Deze keer uitgelicht de resultaten van een mooi onderzoek uitgevoerd door de Nederlandse onderzoekers Hallegraeff, Van Zweden, Oostendorp en Van Trijffel. Zij deden onderzoek onder manueeltherapeuten naar het uitvragen van psychosociale factoren tijdens het klinisch redeneerproces bij patiënten met aspecifieke lage rugklachten. Hierbij een samenvatting van hun onderzoek. Aspecfieke lage rugklachten zijn een van de…

Lees meer

Acceptatie en commitment therapie (ACT) bij pijn online inzetten binnen de fysiotherapie

De behandeling van chronische pijn blijft problematisch. Ook binnen de fysiotherapie. Patiënten met chronische pijn worden gekenmerkt door overgevoeligheid, vermijding en catastroferen. Deze factoren moeten dan ook in de fysiotherapeutisch behandeling meegenomen worden. Dat kan binnen een cognitief gedragsmatige benadering. Als het gaat om vermijding en catastroferen dan is acceptatie en commitmenttherapie bij chronische pijn…

Lees meer

Perfectionisme als kenmerk van patiënten met fibromyalgie

Fibromyalgie is een chronisch pijnsyndroom dat vergezeld gaat met verschillende emotionele- en cognitieve problemen. Een psychologische component die hier uitspringt is perfectionisme. Perfectionisme, vaak aangejaagd door angst voor falen, kan leiden tot een hyperactieve leefstijl. Met deze leefstijl overschrijdt de patiënt zijn grenzen, wat tot meer functionele beperkingen en teleurstellingen leidt. De taken die perfectionistische…

Lees meer

Uiten van emoties bij chronische rugpijn helpt

Vaak richt de behandeling van chronische lage rugpijn zich nog te veel op de vermeende onderliggende fysieke oorzaak van de pijn. Soms wordt dit aangevuld met psychologische ondersteuning. Maar zoals bekend is er bij aspecifieke chronische lage rugpijn vaak geen duidelijke fysieke oorzaak te vinden. Zelfs als er bijvoorbeeld een bulging-disc gevonden wordt is de…

Lees meer

Aandacht voor sensorische aspecten van pijn geeft verlichting

Afleiding vermindert in het algemeen de pijn. Terwijl aandacht schenken aan de pijn de pijn doorgaans vermeerdert. Maar niet altijd. Soms zie je dat mindful aandacht schenken aan de pijn de pijn juist vermindert. Dat is belangrijk voor bijvoorbeeld chronische pijnpatiënten waarbij de pijn relatief continu aanwezig is, en afleiding niet altijd een optie. Pijn…

Lees meer

Kwaliteit patiënt-fysiotherapeut relatie belangrijk bij lage rugklachten

Een van de meest voorkomende klachten binnen de eerstelijns fysiotherapiepraktijk zijn lage rugklachten. Diverse interventies, zoals oefentherapie, manuele technieken en voorlichting, worden ingezet om deze klachten te behandelen. Evidence-based richtlijnen ondersteunen deze interventies en tonen aan dat ze effectiever zijn, dan wanneer er geen behandeling wordt gegeven. Echter uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat de effectgroottes…

Lees meer

Chronische lage rugpijn en verlaagde hartslagvariabiliteit

Pijn triggert defensief gedrag en een range van autonome fysiologische veranderingen, zoals hartfrequentie, ademhaling en spierspanning. Bij chronische pijn kunnen deze gedragsmatige- en fysiologische defensies versterkt aanstaan door misvattingen over de klacht, catastroferende gedachten, negatieve verwachtingen, en angst voor bewegen. Zelf het visualiseren van ‘pijnlijke situaties’ kan pijnregionen al activeren, verstijvingsgedrag geven, en een verhoogde…

Lees meer

Slaap van patiënten met COVID verbeteren met progressieve relaxatie

Patiënten met COVID die in isolatie in het ziekenhuis liggen bevinden zich in een angstige situatie. Er is veel onzekerheid over uitslagen van testen, het contact met familie en vrienden is beperkt of niet mogelijk, en men ziet medepatiënten om zich heen wegvallen. Deze angst en zorgen heeft gevolgen voor de slaapkwaliteit. Patiënten met COVID…

Lees meer

Empathie binnen de fysiotherapie

Fysiotherapeuten zijn doorgaans goede gesprekspartners voor patiënten. Ze nemen de tijd voor de patiënt, leven zich in en laten de patiënt merken dat ze gehoord zijn. Het inleven in de patiënt noemt men empathie. Het is alsof de fysiotherapeut de ervaringswereld van de patiënt zelf beleefd. Voor de patiënt is dit erg waardevol. Het helpt…

Lees meer

Gezocht: Fysiotherapeut met schrijftalent en passie voor wetenschap

Misschien ben jij precies degene die we zoeken? Een fysiotherapeut die van schrijven houdt, en schrijftalent heeft. Een fysiotherapeut die het leuk vindt om wetenschappelijke artikelen samen te vatten in een goed leesbaar artikel. Eens per twee weken lever je dan samen met een team van andere schrijver, je bijdrage. Het schrijven is erg leerzaam…

Lees meer

Voorspelt fibromyalgie een slechter resultaat na een totale heup/knie operatie?

Fibromyalgie is een aandoening waar fysiotherapeuten veel mee te maken hebben. Fibromyalgie komt bij 5% van de algemene populatie voor. Meer bij vrouwen dan de mannen. Naast de wijdverspreide pijnen zijn er ook diverse andere klachten zoals slaapstoornissen, vermoeidheid en cognitieve beperkingen. Ook een verminderde inspanningsintolerantie komt voor, hoofdpijnen paresthesieën, of psychologische disfuncties zoals depressie…

Lees meer

Het portret – Allard Bakker (fysio- en manueeltherapeut / imker)

In de rubriek ‘het portret‘ laten we fysiotherapeuten aan het woord met een bijzondere hobby, talent of interesse. In deze aflevering spreken we Allard Bakker – Fysio- en manueeltherapeut / Imker. Over mij: Ik ben fysio- en manueeltherapeut in een praktijk in Ermelo, daarnaast ben ik kerndocent van de bachelor opleiding fysiotherapie aan de Hogeschool…

Lees meer