Insomnia of slapeloosheid treft naar schatting een derde van de populatie wereldwijd. Insomnia komt voor naast andere diagnoses, maar kan ook een op zichzelf staande diagnose zijn. De meest voorkomende behandelmethoden zijn medicamenteuze en psychosociale interventies, zoals cognitieve gedragstherapie (CBT) en mindfulness. In de meeste landen wordt CBT gezien als primaire behandeling, met een relatief…

Lees meer

Dat mindfulness effectief is bij chronische pijn is bekend, maar we weten minder over de onderliggende mechanismes waarom dit zo is. Vooral de effecten van mindfulness op pijnmodulatie is nauwelijks getest, hoewel dit aangetoond dysfunctioneel is bij mensen met chronische pijn. Mindfulness gaat over een bepaalde vorm van aandacht en oriëntatie ten opzichte van ervaringen…

Lees meer

Chronische wijdverbreide pijn (CWP) is een van de moeilijkste aandoeningen om te behandelen. Dit komt vooral door de onbekende etiologie, een niet gestandaardiseerde definitie en een gebrek aan zowel reguliere als alternatieve behandelingen die tegemoetkomen aan het psychofysiologische profiel van de patiënten. Veel van de symptomen bij chronische wijdverbreide pijn overlappen met die van functionele…

Lees meer

Hardlopen is een populaire sport. Dit heeft verschillende redenen. Enkele voorbeelden hiervan zijn gezondheidsbevordering, stressreductie, de toegankelijkheid van de sport en het ervaren van de ‘runners high’. Daarentegen is hardlopen ook een sport met een relatief hoog blessurerisico. In Nederland vormt hardlopen na voetbal de sport met het meest aantal blessures per jaar. Hardlopen heeft…

Lees meer

Klachten van lage rugpijn komen vaak voor bij kantoormedewerkers door het langdurig zitten en inactiviteit gedurende de dag. Lage rugpijn heeft zowel op individueel als economisch niveau gevolgen, gezien de hoge prevalentie; naar schatting hebben de meeste mensen in hun leven wel een of meerdere periodes van non-specifieke lage rugklachten gehad. Lage rugpijn is een…

Lees meer

Sociale steun kan significante psychische en fysiologische voordelen hebben, waaronder een verminderd ziekterisico, een toegenomen zelfdeterminatie en een langere levensloop. Ook blijkt uit onderzoeken dat sociale steun invloed heeft op zelfgerapporteerde pijnintensiteit, onaangename pijngevoelens en om stressgerelateerde fysiologie te verminderen in reactie op pijn en dreiging. Deze effecten houden mogelijk verband met aanraking. Drie soorten…

Lees meer

De onderzoekers van de studie benoemen dat het voor Thaise ouderen vaak lastig is om een oefeninterventie te beginnen en ook om het vol te houden. Een cultuurgebonden interventie zou bewegen interessanter kunnen maken. Vanuit die gedachte onderzochten ze het effect van een vier weken durend thaiboksprogramma waarbij de bewegingen werden uitgevoerd als dans. Het…

Lees meer

Stress is een risicofactor voor de ontwikkeling en het aanblijven van chronische pijn. Stress verlagende behandelingen, zoals mindfulness bij rugpijn of ontspanningstraining, blijken dan ook effectief te zijn bij deze populatie. Maar het is niet alleen de stress zelf die voor problemen zorgt, maar ook hoe mensen reageren op stress. Een sterkere emotionele respons op…

Lees meer

Vandaag de dag weten we uit steeds meer onderzoek dat het brein een cruciale rol speelt in het prestatievermogen. Toch ligt er nog steeds veel focus op de fysieke training. Vanuit verschillende onderzoeken wordt meer en meer duidelijk dat bij fysiek gelijkwaardige atleten het verschil veelal wordt gemaakt door psychologische factoren. Het is daarom van…

Lees meer

Als mensen zich afgewezen voelen, reageren ze sterker op pijnprikkels dan wanneer mensen zich geaccepteerd voelen. Hoe groot deze impact is, hangt onder meer samen met de vroege ontwikkeling en de kwaliteit van de opvoedstijlen van de ouders. Op fMRI’s is te zien dat afwijzing/acceptatie en gevoelens van pijn bepaalde neurale circuits delen, waardoor ze…

Lees meer

Klassieke conditionering (Pavlov) is een belangrijk leermechanisme. Daardoor kan een aanvankelijk neutrale stimulus uiteindelijk betekenis krijgen. Ook bij pijn speelt klassieke conditionering. Na het herhaald uitlokken van pijn tijdens bijvoorbeeld traplopen, kan het zien van de trap de pijn sensitiviteit automatisch verhogen. Ook fobieën kunnen klassiek geconditioneerd zijn. Benauwdheid kan bijvoorbeeld paniek uitlokken, zoals dit…

Lees meer

De cursus de Mindful Fysiotherapeut draait al vanaf 2014. In de loop van de jaren is de  Nederlandse fysiotherapie verrijkt met een paar honderd mindful fysiotherapeuten. Je vindt ze op deze kaart. Tjitske de Boer heeft meegeholpen de cursus te ontwikkelen voor het deel ‘mindful bewegen’ en heeft een bijdrage geleverd aan het boek Mindfulness…

Lees meer

In het artikel van Okur Güney en collega’s dat we hier bespreken wordt nader ingegaan op somatic symptom and related disorders (SSD) en de verstoorde emotieregulatie. Somatic symptom and related disorders (SSD) is een categorie stoornissen beschreven in DSM 5. In DSM-IV werden dit nog ‘somatoforme stoornissen’ genoemd. Hierbij ging het altijd over lichamelijk onverklaarde…

Lees meer

Het is voor fysiotherapeuten interessant om bewegen vanuit een breder perspectief te bekijken. Laten we eens heel breed starten: alles beweegt in het universum. Op alle niveaus, van sterrenstelsels tot subatomaire deeltjes en golven, en alles wat daartussen zit, is er beweging. Zelf de ruimte om je heen is aan het uitdijen en dus in…

Lees meer

Toen de omvang van de coronapandemie in maart 2020 duidelijk werd, riep de World Confederation for Physical Therapy (WCPT) de beroepsverenigingen wereldwijd op om niet meer fysiek te behandelen, behalve in uitzonderlijke gevallen, en om niet-urgente behandelingen uit te stellen. Om de fysiotherapeutische zorg voor patiënten met minder urgente klachten toegankelijk te houden heeft de…

Lees meer

Bij chronische pijn is er steeds meer aandacht voor de rol van aandachtregulerende processen. Mindfulness is hier een voorbeeld van. Ook in Nederland zijn er een paar honderd fysiotherapeuten die mindfulness training aanbieden aan hun patiënten. Zowel bij chronische pijn als chronische ziekte lijkt mindfulness tot minder depressieve symptomen te leiden. De mogelijkheid om de…

Lees meer

De coronapandemie heeft ons vak de afgelopen maanden in korte tijd noodgedwongen drastisch veranderd. Italië, waar de uitbraak eind februari 2020 in Lombardije begon, is een van de zwaarst getroffen landen. In het fysiotherapietijdschrift van de American Physical Therapy Association beschrijven Italiaanse collega’s hun inzichten. Daarmee hopen ze een bijdrage te kunnen leveren aan de…

Lees meer

Chronische pijnaandoeningen komen vaak voor, zijn kostbaar en vaak moeilijk te doorgronden voor zowel de patiënt als de behandelaar. Dit geldt met name voor primaire of gecentraliseerde pijn, waarbij een somatische oorzaak ontbreekt, zoals fibromyalgie, prikkelbaar darm syndroom (PDS), chronische bekkenpijn, temporomandibulaire pijn, hoofdpijn en niet-specifieke musculoskeletale pijn. Door zorgvuldige anamnese en onderzoek kan primaire…

Lees meer

Dit artikel betreft bewerking van het originele artikel Marsman, A., Luijcks, R., Vossen, C., van Os, J., Lousberg, R.(2019). The impact of adverse childhood experiences on EMG reactivity: A proof of concept study. PLoS One. May 9;14(5):e0216657. Negatieve ervaringen in de jeugd, zoals emotioneel of fysiek misbruik, kunnen een levenslange impact hebben. Verschillende studies tonen…

Lees meer