8_9_3_mindfulness-fouten-detecteren_133014683

Mindfulness verbetert presteren door eerder maar bekoeld fouten te detecteren

Vanaf de schedel kan men elektrofysiologische metingen doen. Men meet dan bijvoorbeeld de elektrische activiteit in de hersenen op een geluidsprikkel. Men noemt dit Event-Related potential’s (ERP). Onderzoekers onderscheiden daar verschillende typen van potentialen in die verbonden zijn met verschillende hersenprocessen. Één van die typen is de Error Related Negative (ERN). De ERN ontstaat wanneer men een fout detecteert. Dat wil zeggen, als de huidige stimulus niet overeenkomt met de verwachte/gewenste. De Anterior Cingulate Cortex (ACC) zou conflicten tussen huidige en verwachte stimulus monitoren: de ACC detecteert dus afwijkingen (fouten). Vervolgens geeft de ACC de uitkomst door aan de dorsolaterale prefrontale cortex (DLPFC). De DLPFC probeert een correctieve actie te ontwikkelen. De error positivity (Pe) is een latere ERP op een ‘error trail’ die na de ERN komt. De Pe geeft de mate aan waarin de fout bewust wordt gedetecteerd.
De Error Related Negative (ERN) is echter niet alleen gecorreleerd met ‘cognitieve controle’, maar ook met affect. Mensen met angststoornissen hebben bijvoorbeeld een sterkere ERN.
De auteurs vragen zich af hoe mindfulness beoefening de ERN beïnvloedt (Teper & Inzlicht, 2013). Heeft mindfulness beoefening een effect op de cognitieve controle processen of op de affectieve aspecten van de ERN?  De auteurs speculeren dat mediterenden minder fouten maken tijdens de Strooptest, omdat bij deze taak de inhibitie van de executive control zo belangrijk is. Bovendien voorspellen ze dat mediterenden een hogere ERN hebben. Ze vragen zich daarbij af of de betere controle (minder fouten) en de hogere ERN samenhangen met de mate waarin men negatief affect kan accepteren (gemeten met Philadelphia Mindfulness Scale).

Methode
Mediterenden met minimaal één jaar ervaring (gemiddeld 3,19 jr) worden vergeleken met proefpersonen zonder mindfulness ervaring. Het EEG werd opgenomen tijdens de Strooptest. Vervolgens werd uit die data de ERN en Pe berekend.

Resultaten
Mediterenden bleken op de Strooptest minder fouten te maken. Dit is consistent met ander onderzoek. De cognitieve prestaties zijn dus beter van mediterenden op deze taak.
Mediterenden bleken inderdaad zoals verwacht op de error-trails van de Strooptest een significant sterkere ERN te hebben dan niet-mediterenden. Ze detecteren ‘fouten’ dus eerder. Bovendien bleek dat de sterkte van deze ERN correleerde met aantal jaren ervaring dat men met mindfulness beoefening had en hoe vaak men mediteerde.
De Pe was niet verschillend. Men detecteert dus eerder fouten, maar dit hoeft niet bewust te zijn.
Mindful emotionele acceptatie bleek gecorreleerd met een sterkere ERN, maar mindful awareness was niet gecorreleerd aan een hogere ERN. Er bleek een uniek significant effect van emotionele acceptatie op Stroop uitslag. Mindfulness ervaring bleek vooral via betere emotionele acceptatie tot minder Stroop-test fouten te leiden, en ook, maar in mindere mate, door verbetert neuronaal signaleren van self-control errors (ERN).

Conclusie: mindfulness training helpt zelfcontrole te verbeteren door (a) fouten eerder te detecteren (hoewel dit geen bewust proces hoeft te zijn) en (b) door een grotere emotionele acceptatie rond fouten. En (c) ander onderzoek met de attention network test (ANT) laat zien dat mediterenden het beter doen op taakconcentratie (Jha, e.a. 2007).
Dus: betere concentratie, beter fouten detecteren, en hier affectief minder van de kaart van raken (zodat de prestatie niet door emoties verminderen).

Opmerking samenvatter
Dit is relevant onderzoek voor de fysiotherapeuten. Het betekent dat de patiënt door mindfulness training, of dit nu gericht op het waarnemen van het lichaam in lig, zit, stand of lopen is, of bijvoorbeeld tijdens meer complexe bewegingen zoals Tai Chi of Feldenkrais:

  • beter leert concentreren op de beweging,
  • beter ‘afwijkingen’ kan detecteren, en
  • minder emotioneel reageert op deze fouten.

Misschien zou je kunnen zeggen dat de angst om fouten te maken afneemt. De patiënt blijft emotioneel koel en kan zich daardoor beter concentreren en doorgaan met de uitvoering. Op bewegingsvlak van de fysiotherapie heeft dat al voordelen. Bijvoorbeeld: men signaleert sneller een evenwicht verstoring, en raakt daar niet door van de kaart. Of bijvoorbeeld: men neemt overmatige spierspanning waar, maar heeft daar geen afstraffend negatief oordeel over.
Als de patiënt deze mindful houdingen en bewegingen vaak en lang thuis oefent, mag men verwachten dat deze aspecten niet alleen zijn houding en bewegen ten goede komen, maar ook het algemene psychische functioneren buiten het domein van het bewegen. Ook op andere vlakken in zijn leven kan hij sneller fouten detecteren, terwijl hij/zij daar tegelijkertijd minder door van de kaart raakt. En dat is vanuit zelfregulatie perspectief een goed ding: fouten zien, relatief kalm blijven en actie ondernemen.

Teper, R., & Inzlicht, M. (2013). Meditation, mindfulness and executive control: the importance of emotional acceptance and brain-based performance monitoring. Soc Cogn Affect Neurosci, 8(1), 85-92.

Peter van Burken

Peter van Burken

Psycholoog / ex-fysiotherapeut. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en Fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

Meer nieuws van psychfysio:

Zin in een leuke en boeiende cursus?

Kijk dan hier voor inspiratie!

" 3000+ tevreden fysiotherapeuten gingen je voor. "

Nieuwsbrief

Elke twee weken 3 tot 6 samenvattingen voor fysiotherapeuten. Gratis, al 16 jaar lang. 6000+ fysiotherapeuten gingen je voor.

Volg ons op facebook:

Database met 1500+ artikelen

Najaar 2022

Vrouw doet pilates oefeningen en voorkomt daardoor rugpijn.

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 14 maart 2023. Prijs € 1395,-…

Voorjaar 2023

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 12 januari 2023. Prijs € 495,-…

Vrouw stretcht mindfull tegen rugpijn.

Belevingsgericht lichaamswerk binnen de fysiotherapie

5 dagen. Start 14 januari 2023. Prijs € 995,-…

Pijn- en Stressmanagement technieken

Pijn- en Stressmanagement technieken

3 dagen. Start 19 januari 2023. Prijs € 595,-…

De Mindful Fysiotherapeut

De Mindful Fysiotherapeut

8 dagen. Start 10 februari 2023. Prijs € 1395,-…

Werken met beleving en emotie binnen de fysiotherapie

Werken met beleving en emotie binnen de fysiotherapie

3 dagen. Start 8 maart 2023. Prijs € 595,-…

Vrouw doet pilates oefeningen en voorkomt daardoor rugpijn.

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 14 maart 2023. Prijs € 1395,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 30 maart 2023. Prijs € 1395,-…

De Running Fysiotherapeut

De Running Fysiotherapeut

5 dagen. Start 10 mei 2023. Prijs € 995,-…

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn - Wervelkolom -

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Wervelkolom –

4 dagen. Start 14 juni 2023. Prijs € 975,- …

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn - Extremiteiten -

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Extremiteiten –

4 dagen. Start 16 juni 2022. Prijs: € 975,-…

kngf-logo-klein
keurmerk-fysiotherapie-logo-klein
crkbo_instelling_rgb
NRTO_keurmerk-170px