Additional menu

Patiënten site met ‘ACT bij chronische pijn’ blijkt acceptatie van chronische pijn te verhogen

De psychologische benaderingen van chronische pijn richten zich doorgaans meer op het omgaan met de gevolgen van pijn in het dagelijks leven dan op het verminderen van de pijn intensiteit. Ook Acceptance and Commitment Therapy (ACT)  richt zich hierop. Het constant willen vermijden of uitbannen van negatieve ervaringen, zoals pijn, wordt binnen ACT gezien een belangrijke gangmaker voor meer ‘lijden’.  Er zijn bijvoorbeeld aanwijzingen dat het sterk gericht zijn op het willen verminderen van pijn, als effect heeft dat daardoor juist meer pijnintensiteit, pijn-gerelateerde angst, depressie en fysieke en psychosociale beperkingen, ontstaan. ACT richt zich meer op het accepteren van de huidige pijn en moedigt het nastreven van persoonlijke waardevolle doelen na. Er zijn aanwijzen dat ACT een goede benadering is bij chronische pijn, al is wel meer onderzoek nodig. Een internet toepassing voor de psychologische behandeling van chronische pijn is wenselijk, zodat elke patiënt in zijn eigen tempo en plaats aan ‘omgaan met chronische pijn’ kan werken. Er zijn al internet programma’s gebaseerd op traditionele cognitieve gedragstherapie. Er is echter nog geen internet- interventie voor ACT bij chronische pijn onderzocht.

Methode

Voor dit onderzoek werden 273 chronische patiënten in een pijncentrum in zweden benaderd voor deelname.  Na telefonische interviews, voor o.a. toelichting en screening op inclusie en exclusie criteria, konden 76 pijnpatiënten gerandomiseerd worden over de volgende twee condities:

  • Behandelgroep (N=38): ACT via internet 7 weken.
  • Controle groep (N=38): discussie forum online over pijn 7 weken.

De therapeuten waren studenten in het laatste jaar van een vijf jarige opleiding tot klinisch psycholoog. Ze ontvingen wekelijks supervisie.
De vragenlijsten en de lessen stonden voor de patiënten op internet. De patiënten werden gevraagd deze lessen te maken en de opdrachten elke week per mail naar de therapeut te sturen. Deze reageerde dan binnen 24 uur. Men kon pas naar een volgende les als de vorige afgerond was. Reminders werden verstuurd als een les niet was gemaakt. Na les 3, en in week 7 werden de patiënten telefonische benaderd ter motivatie of voor het beantwoorden van vragen.
Het gemiddeld aantal lessen dat afgemaakt werd was 4,2. In de behandelgroep doet 39,5% van de patiënten alle zeven lessen. Het aantal afgemaakte lessen correleerde niet met de uitkomstmaten van de Chronic Pain Acceptance Questionnaire (CPAQ).
Het ACT bij pijn programma was opgezet volgens het stramien van Hayes, e.a. (1999). Hayes is de grondlegger van ACT.

Primaire uitkomst maten

  • Acceptatie van chronische pijn: Chronic Pain Acceptance Questionnaire (CPAQ).

Secondaire uitkomst maten

  • Depressie: Hospital and Anxiety Depression Scale (HADS).
  • Pijn coping: Coping Strategies Questionnaire  (CSQ).
  • Pijn: Multidimensional Pain Inventory (MPI).
  • Pijn en beperkingen: Pain And Impairment Scale (PAIRS).
  • Kwaliteit van leven: Ouality Of Life Interventory (QOLI)

Resultaten

De internet-ACT groep ging sterker vooruit op acceptatie van chronische pijn dan de internet discussie groep. De effect sterkte van het verschil tussen de groepen was licht tot medium (Cohen d = 0.60 totaal score CPAQ). Na zes maanden was hierop geen verdere verbetering of verslechtering. Op angst en depressie (HADS) zag men het zelfde patroon, maar was de effect size iets kleiner.
Ten aanzien van kwaliteit van leven (QOLI), en pijn beperkingen (PAIRS) was er geen verschil in effect tussen de twee groepen. Ten aanzien van pijncoping (CSQ) was de internet-ACT groep significant minder gaan ‘catastroferen’ en was er minder passieve coping in de vorm van ‘bidden en hopen’ dan de discussie groep. Op de overige zes schalen was er geen verschil tussen de groepen. Ten aanzien van pijn (MPI) was (a) de invloed van pijn in het dagelijks leven en (b) de emotionele stress van de pijn, in de internet-ACT groep sterker afgenomen dan in de discussie groep. Op de overige 6 schalen was er geen verschil.

Opmerking samenvatter

Interessant onderzoek omdat het aansluit bij de cursusopzet van ACT bij chronische pijn zoals die ontwikkeld is bij PsychFysio opleidingen. Dit onderzoek ondersteunt de veronderstelling dat patiënten op deze manier kunnen leren beter hun pijn te accepteren en pijn minder hun dagelijks leven en emotionele welzijn te laten bepalen. 
Na de driedaagse cursus bij PsychFysio opleidingen krijgen de fysiotherapeuten toegang tot een website (www.actbijpijn.nl) waar zij patiënten toegang kunnen verlenen tot online lessen rond ACT bij chronische pijn. Ook deze lessen zijn, net zoals in het onderzoek, ondersteund door tekst, MP3, filmpjes en quizvragen. De patiënt vult ook een aantal relevante vragenlijsten in waaronder de bekende CPAQ (dutch version) en een goede mindfulness vragenlijst (FFMQ). De patiënt krijgt direct inzicht in de uitslag, en ook de fysiotherapeut kan deze gegevens inzien. Er is een voor en nameting. De fysiotherapeut laat de patiënt de lessen zelfstandig doorlopen. Op deze wijze kan de fysiotherapeut zelf tijdens het behandelcontact bepalen of hij op dat moment een meer biomedische of meer psychosociale ingang kiest. Omdat deze fysiotherapeut verstand van zaken heeft van ACT bij chronische pijn, kan hij bij eventuele vragen de patiënt ondersteunen en hem motiveren.

Bron: Buhrman, M., Skoglund, A., Husell, J., Bergstrom, K., Gordh, T., Hursti, T., . . . Andersson, G. (2013). Guided internet-delivered acceptance and commitment therapy for chronic pain patients: a randomized controlled trial. Behav Res Ther, 51(6), 307-315.

© www.PsychFysio.nl
drs. P. van Burken

Gravatarfoto voor Peter van Burken

Peter van Burken

Dertig jaar ervaring als fysiotherapeut/psycholoog. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

Reader Interactions

Om de twee weken 3-6 samenvattingen

Fysiotherapeut? ja nee

6000+ fysiotherapeuten ontvangen de nieuwsbrief.

Cursussen 2019

De Running Fysiotherapeut

5 dagen. Start 4 september 2019. Prijs 895,-...

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 17 september 2019. Prijs 1295,-...

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 3 oktober 2019. Prijs 1295,-...

Motivational interviewing en oplossingsgericht coachen

3 dagen. Start 8 november 2019. Prijs 595,-...

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Extremiteiten –

4 dagen. Start 11 december 2019. Prijs: 875,-...

Cursussen 2020

Pijn- en Stressmanagement technieken

3 dagen. Start 7 januari 2020. Prijs 595,-...

Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut

5 dagen. Start 8 januari 2020. Prijs 875,-...

De Mindful Fysiotherapeut

8 dagen. Start 9 januari 2020. Prijs 1295,-...

Praktijk – Neurolinguïstisch Programmeren (NLP)

3 dagen. Start 13 januari 2020. Prijs 595,-...

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 15 januari 2020. Prijs 595,-...

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Wervelkolom –

4 dagen. Data voorjaar 2020 volgen. Prijs 875,-...