Additional menu

Respiratoir subtype onder paniekpatiënten in grote populatiestudies aangetoond

Één van de theorieën die het respiratoire systeem betrekken bij paniekstoornis is de ‘suffocation alarm hypothesis’ van Klein (1993). Klein stelt dat mensen een neuronaal systeem hebben die scant op signalen van verstikking. Bij een subtype van patiënten met paniekstoornis zou dit systeem hypersensitief zijn. Deze patiënten hyperventileren chronisch om het CO2 niveau in hun longen niet te sterk te laten stijgen, en zo te voorkomen dat het verstikkingsalarm (suffocation alarm) af gaat met gevoelens van verstikking en paniek. Zie ook: Wat hebben paniekaanvallen, respiratoire respons en separatieangst met elkaar gemeen?

Rond dezelfde tijd vindt Briggs e.a. (1993) op basis van cluster analyse van symptomen bij paniekstoornis, een respiratoir subtype en een niet-respiratoir subtype. De twee subtypes onderscheiden zich van elkaar op de volgende symptomen.

Respiratoir subtype Niet-respiratoir subtype
  • angst dood te gaan,
  • borst pijn/ongemak,
  • dyspneu,
  • paresthesieën,
  • sensaties van stikken.

De overige DSM IV-r symptomen zijn ook verhoogd, maar niet onderscheidend.

  • hartkloppingen,
  • duizeligheid,
  • tremoren,
  • algeheel verhoogde transpiratie.

Na het onderzoek van Briggs is volgens de auteurs geen data gestuurd onderzoek meer geweest die het bestaan van deze subtypen repliceerde. Bovendien zijn ondertussen de statistische methoden om subgroepen te detecteren verbeterd. Twee redenen voor de auteurs om opnieuw een subtype onderzoek op basis van symptomen te ondernemen, in zowel de algemene populatie als in een klinische populatie.

Methode

De data van vier epidemiologische studies (ECA, NCS, VATSPSUD, NESARC) en van één klinische studie (CNCPS) werden geanalyseerd op symptoomrapportage tijdens een paniek aanval. Bij de statistische analyse werd gebruik gemaakt van latent class (LC) en factor mixture analysis.

Resultaten

Samenvattend kan men stellen dat in drie van de vijf populaties er duidelijke aanwijzingen werden gevonden voor twee subtypen. Het onderscheid zit hem vooral in de mate waarin respiratoire symptomen wel of niet aanwezig zijn. De bijgaande figuur geeft het patroon weer. In één populatie vond men drie subtypen, maar was het derde subtype te beschouwen als een lichtere vorm van het respiratoire subtype.

6_17_2b_respiratoir-subtype-grafiek

Opmerking samenvatter

Eerder spraken we van het mogelijke bestaan van een respiratoir subtype bij paniekstoornis. Met dit onderzoek is de evidentie weer een stukje sterker geworden. Deze bevindingen zijn voor de (psychosomatisch)fysiotherapeut relevant, want hij zal het respiratoire subtype binnen zijn praktijk tegenkomen onder de vlag van ‘hyperventilatie patiënt’.

Bron: Roberson-Nay, R., & Kendler, K. S. (2011). Panic disorder and its subtypes: a comprehensive analysis of panic symptom heterogeneity using epidemiological and treatment seeking samples. Psychol Med, 41(11), 2411-2421.

© www.PsychFysio.nl
drs. P. van Burken

Gravatarfoto voor Peter van Burken

Peter van Burken

Dertig jaar ervaring als fysiotherapeut/psycholoog. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

Reader Interactions

Om de twee weken 3-6 samenvattingen

Fysiotherapeut? ja nee

6000+ fysiotherapeuten ontvangen de nieuwsbrief.

Cursussen 2019

De Running Fysiotherapeut

5 dagen. Start 4 september 2019. Prijs 895,-...

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 17 september 2019. Prijs 1295,-...

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 3 oktober 2019. Prijs 1295,-...

Motivational interviewing en oplossingsgericht coachen

3 dagen. Start 8 november 2019. Prijs 595,-...

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Extremiteiten –

4 dagen. Start 11 december 2019. Prijs: 875,-...

Cursussen 2020

De Mindful Fysiotherapeut

8 dagen. Start 9 januari 2020. Prijs 1295,-...

Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut

5 dagen. Start 8 januari 2020. Prijs 875,-...

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Wervelkolom –

4 dagen. Data voorjaar 2020 volgen. Prijs 875,-...

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 15 januari 2020. Prijs 595,-...

Pijn- en Stressmanagement technieken

3 dagen. Data voorjaar 2020 volgen. Prijs 595,-...

Praktijk – Neurolinguïstisch Programmeren (NLP)

3 dagen. Data 2020 volgen. Prijs 595,- Inschrijven...