Spring naar content

Respiratoir subtype onder paniekpatiënten in grote populatiestudies aangetoond

Één van de theorieën die het respiratoire systeem betrekken bij paniekstoornis is de ‘suffocation alarm hypothesis’ van Klein (1993). Klein stelt dat mensen een neuronaal systeem hebben die scant op signalen van verstikking. Bij een subtype van patiënten met paniekstoornis zou dit systeem hypersensitief zijn. Deze patiënten hyperventileren chronisch om het CO2 niveau in hun longen niet te sterk te laten stijgen, en zo te voorkomen dat het verstikkingsalarm (suffocation alarm) af gaat met gevoelens van verstikking en paniek. Zie ook: Wat hebben paniekaanvallen, respiratoire respons en separatieangst met elkaar gemeen?

Rond dezelfde tijd vindt Briggs e.a. (1993) op basis van cluster analyse van symptomen bij paniekstoornis, een respiratoir subtype en een niet-respiratoir subtype. De twee subtypes onderscheiden zich van elkaar op de volgende symptomen.

Respiratoir subtype Niet-respiratoir subtype
  • angst dood te gaan,
  • borst pijn/ongemak,
  • dyspneu,
  • paresthesieën,
  • sensaties van stikken.

De overige DSM IV-r symptomen zijn ook verhoogd, maar niet onderscheidend.

  • hartkloppingen,
  • duizeligheid,
  • tremoren,
  • algeheel verhoogde transpiratie.

Na het onderzoek van Briggs is volgens de auteurs geen data gestuurd onderzoek meer geweest die het bestaan van deze subtypen repliceerde. Bovendien zijn ondertussen de statistische methoden om subgroepen te detecteren verbeterd. Twee redenen voor de auteurs om opnieuw een subtype onderzoek op basis van symptomen te ondernemen, in zowel de algemene populatie als in een klinische populatie.

Methode

De data van vier epidemiologische studies (ECA, NCS, VATSPSUD, NESARC) en van één klinische studie (CNCPS) werden geanalyseerd op symptoomrapportage tijdens een paniek aanval. Bij de statistische analyse werd gebruik gemaakt van latent class (LC) en factor mixture analysis.

Resultaten

Samenvattend kan men stellen dat in drie van de vijf populaties er duidelijke aanwijzingen werden gevonden voor twee subtypen. Het onderscheid zit hem vooral in de mate waarin respiratoire symptomen wel of niet aanwezig zijn. De bijgaande figuur geeft het patroon weer. In één populatie vond men drie subtypen, maar was het derde subtype te beschouwen als een lichtere vorm van het respiratoire subtype.

6_17_2b_respiratoir-subtype-grafiek

Opmerking samenvatter

Eerder spraken we van het mogelijke bestaan van een respiratoir subtype bij paniekstoornis. Met dit onderzoek is de evidentie weer een stukje sterker geworden. Deze bevindingen zijn voor de (psychosomatisch)fysiotherapeut relevant, want hij zal het respiratoire subtype binnen zijn praktijk tegenkomen onder de vlag van ‘hyperventilatie patiënt’.

Roberson-Nay, R., & Kendler, K. S. (2011). Panic disorder and its subtypes: a comprehensive analysis of panic symptom heterogeneity using epidemiological and treatment seeking samples. Psychol Med, 41(11), 2411-2421.

Peter van Burken

Peter van Burken

Psycholoog / ex-fysiotherapeut. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en Fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

Meer nieuws van Psychfysio:

Zin in een leuke en boeiende cursus?

Kijk dan hier voor inspiratie!

" 3000+ tevreden fysiotherapeuten gingen je voor. "

Nieuwsbrief

Elke twee weken 3 samenvattingen voor fysiotherapeuten. Gratis, al 16 jaar lang. 6000+ fysiotherapeuten gingen je voor.

Database met 1500+ artikelen

Voorjaar 2023

Vrouw doet pilates oefeningen en voorkomt daardoor rugpijn.

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 14 maart 2023. Prijs € 1395,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 30 maart 2023. Prijs € 1395,-…

De Running Fysiotherapeut

De Running Fysiotherapeut

5 dagen. Start 10 mei 2023. Prijs € 995,-…

Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut

Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut

5 dagen. Start 15 mei 2023. Prijs € 975,-…

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 20 mei 2023. Prijs € 495,-…

Motivational interviewing en oplossingsgericht coachen

Motivational interviewing en oplossingsgericht coachen

3 dagen. Start 24 mei 2023. Prijs € 495,-…

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn - Wervelkolom -

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Wervelkolom –

4 dagen. Start 14 juni 2023. Prijs € 975,- …

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn - Extremiteiten -

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Extremiteiten –

4 dagen. Start 16 juni 2022. Prijs: € 975,-…

Werken met beleving en emotie binnen de fysiotherapie

Werken met beleving en emotie binnen de fysiotherapie

3 dagen. Start 4 september 2023. Prijs € 595,-…

kngf-logo-klein
keurmerk-fysiotherapie-logo-klein
crkbo_instelling_rgb
NRTO_keurmerk-170px

Fysiopilates

9 dagen. Start 14 maart 2023.

Kwaliteitshuis Fysiotherapie 62 punten.

De opleiding Fysiopilates is geen algemene Pilates opleiding, maar een opleiding van negen dagen die speciaal voor en door fysiotherapeuten ontwikkeld is. Dat is in overeenstemming met de ontwikkelingen die wereldwijd plaatsvinden.

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 30 maart 2023.

Kwaliteitshuis Fysiotherapie 68 punten.

 In deze unieke cursus worden elementen van dans, zoals ritmiek, effort, space, geanalyseerd en beïnvloed om het lichaamsbewustzijn en het geïntegreerd coördinatief bewegen van de patiënt te verbeteren.

5 plaatsen vrij

De Running Fysiotherapeut

5 dagen. Start 10 mei 2023.

Na deze vijfdaagse cursus kun je als fysiotherapeut je passie voor hardlopen op professionele wijze inzetten binnen de fysiotherapie. Een win-win voor jouw en je patiënt.

Kwaliteitshuis Fysiotherapie 36 punten.

4 plaatsen vrij

Scroll naar boven