Valide classificatie van nociceptieve pijn, perifere neuropathische pijn en centrale sensitisatie pijn

Nociceptieve pijn (NP), perifere neuropathische pijn (PNP), en centrale sensitisatie pijn (CSP) worden gezien als drie te onderscheiden neurofysiologische mechanismen bij musculoskeletale pijn. Ze worden door sommige onderzoekers aanbevolen als een pijnclassificatiesysteem. Voor de toepasbaarheid van deze classificatie in de klinische praktijk is echter nog onderzoek nodig. De auteurs van dit artikel deden een onderzoek naar de discriminatieve validiteit van dit pijn classificatiesysteem. De onderzoekers keken of patiënten met lage rugpijn (+/- been pijn) die qua pijn onderverdeeld waren in één van deze drie mechanismen onderling verschilden qua ernst van de pijn, kwaliteit van leven, functionele beperkingen, angst, en depressie. De veronderstelling was dat op al deze variabelen patiënten met centrale sensitisatie pijn het slechts af waren, gevolgd door patiënten met perifere neuropathische pijn, en tot slot de patiënten met nociceptieve pijn.

Methode

Patiënten werden geworven in vier ziekenhuizen en twee eerstelijns fysiotherapie praktijken. Vijftien fysiotherapeuten verzamelden de data. De patiënten waren 18 jaar of ouder en verwezen met lage rugpijn (met/zonder been pijn). Exclusie criteria waren o.a. diabetes en neurologische aandoeningen. De uiteindelijke data-analyse werd uitgevoerd op 464 patiënten.
Metingen

  • Pijnclasificatie: omdat er geen goudenstandaard is werden de patiënten op basis van klinische impressie na het fysiotherapeutisch onderzoek ingedeeld in NP PNP, of CSP, of gemixt.
  • Pijnernst: Numerical Rating Scale pijn.
  • Beperkingen: Roland Morris Disability Questionnaire (RMDQ: Roland, e.a., 2000)
  • Gezondheidsgerelateerde Kwaiteit van leven: SF 36 (
  • Angst en depressie: Hospital Anxiety and depression Scale (HADS Zigmind, e.a., 1983).

Resultaten

In dit onderzoek werd de gemixte pijngroep buiten beschouwing gelaten. Na classificatie door de fysiotherapeut ontstond de volgende verdeling.

  • Nociceptieve pijn (NP): 55% van de patiënten
  • Perifere neuropatische pijn (PNP): 22% van de patiënten.
  • Centrale neuropatische pijn(CSP): 23% van de patiënten.

De ernst van de pijn liep op van NP, naar PNP, naar CSP. De onderlinge verschillen in ernst van de pijn waren statistisch significant en klinisch relevant: NP (gem 4,5), PNP (gem. 5,9), CSP (gem. 7,2). Dit patroon zag men ook ten aanzien van gezondheidgerelateerde kwaliteit van leven (fysieke component) en beperkingen in activiteiten. Ten aanzien van emotionele parameters (gezondheidgerelateerde kwaliteit van leven-menale component, angst en depressie) waren er vooral belangrijke significante verschillen tussen de patiënten met centrale sensitisatie pijn ten opzichte van de patiënten met perifere neuropathische pijn of nociceptieve pijn. Tussen de NP en de PNP waren er ook statistische significante verschillen tussen gezondheidgerelateerde kwaliteit van leven – mentale component, en depressie, maar waarschijnlijk niet klinisch relevant.

Opmerkingen samenvatter

Dit onderzoek geeft aanwijzigen dat patiënten indelen op basis van bovenstaande pijnclassificatie valide is. De patiëntengroepen die daarbij ontstaan verschillen onderling in ernst van de pijn, beperkingen, kwaliteit van leven, angst en depressie. De groep met centrale sensitisatie pijn is er in dat op zicht het slechtste aan toe, gevolgd door de groep met perifere neuropathische pijnen. Dit onderzoek maakt in dat kader ook duidelijk dat het ‘lijden’ in de groep met centrale sensitisatie pijn het grootst is, ook ten aanzien van de affectieve component in het lijden. Daarom is het belangrijk dat fysiotherapeuten  patiënten met centrale sensitisatie pijn kunnen herkennen en deze patiëntengroep vanuit een breed perspectief (biopsychosociaal) kunnen behandelen.

Smart, K. M., Blake, C., Staines, A., Doody, C. (2012). Self-reported pain severity, quality of life, disability, anxiety and depression in patients classified with ‘nociceptive’, ‘peripheral neuropathic’ and ‘central sensitisation’ pain. The discriminant validity of mechanisms-based classifications of low back (+/- leg) pain. Manual Therapy, 17, 119-125.

Peter van Burken

Peter van Burken

Psycholoog / ex-fysiotherapeut. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en Fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

Meer nieuws van Psychfysio:

Zin in een leuke en boeiende cursus?

Kijk dan hier voor inspiratie!

" 3000+ tevreden fysiotherapeuten gingen je voor. "

Nieuwsbrief

Elke twee weken 3 samenvattingen voor fysiotherapeuten. Gratis, al 16 jaar lang. 6000+ fysiotherapeuten gingen je voor.

Database met 1500+ artikelen

Voorjaar 2023

Vrouw doet pilates oefeningen en voorkomt daardoor rugpijn.

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 14 maart 2023. Prijs € 1395,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 30 maart 2023. Prijs € 1395,-…

De Running Fysiotherapeut

De Running Fysiotherapeut

5 dagen. Start 10 mei 2023. Prijs € 995,-…

Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut

Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut

5 dagen. Start 15 mei 2023. Prijs € 975,-…

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 20 mei 2023. Prijs € 495,-…

Motivational interviewing en oplossingsgericht coachen

Motivational interviewing en oplossingsgericht coachen

3 dagen. Start 24 mei 2023. Prijs € 495,-…

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn - Wervelkolom -

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Wervelkolom –

4 dagen. Start 14 juni 2023. Prijs € 975,- …

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn - Extremiteiten -

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Extremiteiten –

4 dagen. Start 16 juni 2022. Prijs: € 975,-…

Werken met beleving en emotie binnen de fysiotherapie

Werken met beleving en emotie binnen de fysiotherapie

3 dagen. Start 4 september 2023. Prijs € 595,-…

kngf-logo-klein
keurmerk-fysiotherapie-logo-klein
crkbo_instelling_rgb
NRTO_keurmerk-170px