Het zelfbeeld van de chronische pijnpatiënt bepaalt mede zijn negatieve emoties

Als mensen veranderen van gezonde volwassenen naar iemand met chronische pijn ligt het voor de hand dat dit proces een verandering zal geven in het zelfbeeld. De Self-Discrepancy Theory (SDT) van Higgins stelt dat discrepanties tussen het actuele zelfbeeld enerzijds en het ideaalbeeld of morele zelfbeeld anderzijds verschillende emoties triggert. In tabel 1 staan enkele relaties zoals Higgins die uitwerkt (waarbij ook het onderscheidt ‘zelf’ en ‘andere’ is aangebracht.)

Tabel 1.

Discrepantie tussen huidige (actuele)zelfbeeld en het… Emotionele consequentie
…eigen ideaalbeeld Door ervaren gebrek aan persoonlijke effectiviteit of zelfvervulling => Teleurstelling en onvrede
…ideaalbeeld dat anderen over je hebben Door verwacht verlies van waardering => Schaamte
…eigen morele zelfbeeld Door zelfkritiek =>Schuldgevoelens en het zich kwalijk nemen
…morele zelfbeeld dat anderen over je hebben Door verwachte afkeuring etc => angst

Er is echter nog weinig onderzoek gedaan naar de relatie zelfdiscrepanties en negatieve emoties bij chronische pijnpatiënten. De auteurs van dit artikel doen daar een onderzoek naar bij 89 patiënten met werkgerelateerde pijnklachten in de bovenste extremiteit. Behalve het effect van zelfdiscrepanties op emoties verwachten de auteurs dat pijnpatiënten die flexibel doelen bijstellen minder negatieve zelfdiscrepanties zullen ervaren en mogelijk minder negatieve emoties.

Resultaat
Hoe groter de discrepantie is tussen het actuele zelfbeeld van de patiënt en wat hij meent hoe hij zou behoren te zijn (morele zelfbeeld)  des te meer angst de pijnpatiënt meldt.
Hoe kleiner de discrepantie tussen het actuele zelfbeeld en het zelfbeeld dat hij vreest des te meer angst of depressie meldt de patiënt.
Des te meer de patiënt flexibel zijn doelen kan aanpassen des te kleiner zijn de discrepanties tussen het actuele zelfbeeld en het morele zelfbeeld, en hoe groter de discrepantie tussen het  actuele zelfbeeld en het gevreesde zelfbeeld.
Flexibel doelen kunnen aanpassen blijkt de relatie tussen depressie en de discrepantie tussen actuele zelf en morele zelf te verminderen.

Opmerking samenvatter
Hoe meer een chronische pijnpatiënt meent dat hij niet voldoet aan het beeld van hoe hij zou moeten zijn en hoe meer hij voldoet aan het beeld dat hij vreest des te meer negatieve emoties hij ervaart. In dit onderzoek zijn ook aanwijzingen dat bij pijnpatiënten die flexibel zijn in het bijstellen van hun doelen deze negatieve processen minder impact hebben. In Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut deel 2 (2004) hoofdstuk 4 werd benadrukt dat het (negatieve)zelfbeeld van de patiënt een variabele is waar fysiotherapeuten rekening mee moeten houden. Dit onderzoek bevestigd dat.

Goossens, M. E., Kindermans, H.P., Morley, S.J., Roelofs, J., Verbunt, J., Vlaeyen, J.W. (2010). Self-discrepancies in work-related upper extremity pain: Relation to emotions and flexible-goal adjustment. European Journal of Pain, 14, 764-770.

Peter van Burken

Peter van Burken

Psycholoog / ex-fysiotherapeut. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en Fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

Meer nieuws van Psychfysio:

Zin in een leuke en boeiende cursus?

Kijk dan hier voor inspiratie!

" 3000+ tevreden fysiotherapeuten gingen je voor. "

Nieuwsbrief

Elke twee weken 3 tot 6 samenvattingen voor fysiotherapeuten.

Database met 1400+ artikelen

Najaar 2022

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 9 september 2022. Prijs € 1295,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 16 september 2022. Prijs € 495,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

De Mindful Fysiotherapeut

8 dagen. Start 22 september 2022. Prijs € 1295,-…

Vrouw doet pilates oefeningen en voorkomt daardoor rugpijn.

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 4 oktober 2022. Prijs € 1295,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

Pijn- en Stressmanagement technieken

3 dagen. Start 14 oktober 2022. Prijs € 595,-…

Voorjaar 2023

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

Werken met beleving en emotie binnen de fysiotherapie

3 dagen. Start 11 januari 2023. Prijs € 595,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

De Running Fysiotherapeut

5 dagen. Start 10 mei 2023. Prijs € 995,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Wervelkolom –

4 dagen. Start 14 juni 2023. Prijs € 975,- …

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Extremiteiten –

4 dagen. Start 16 juni 2022. Prijs: € 975,-…

kngf-logo-klein
keurmerk-fysiotherapie-logo-klein
crkbo_instelling_rgb
NRTO-25jaar-logo-e1606314634587-klein