Graded activity programma en manuele therapie bij subacute aspecifieke nekpijnen nagenoeg even effectief

Manuele therapie, zeker in combinatie met oefentherapie, blijkt effectief bij nekklachten. Mogelijk effectievere dan fysiotherapie of gebruikelijke zorg van de huisarts.
Er zijn aanwijzingen dat psychologische en sociale factoren een rol spelen in de overgang van acute naar chronische pijn en beperkingen. Bij rugpatiënten maakt men daarom gebruik van gedragsmatige graded activity programma’s. Dergelijke programma’s zijn nog weinig onderzocht bij nekpijn. Een reden voor de auteurs om te kijken wat de effectiviteit van een gedragsmatig graded activity programma is bij subacute aspecifieke nekpijn (4-12 weken) in vergelijking tot manuele therapie.

Methode
De eerstelijns fysiotherapie patiënten met aspecifieke subacute nekpijn werden na baseline meting random toegewezen aan een gedragsmatig graded activiteit programma of aan manuele therapie. De therapeuten waren getraind in de behandelmethoden. Het gedragsmatige graded activity programma kenmerkte zich voornamelijk door een gerichtheid op tijd-contingente toename van activiteiten. De manuele therapie bestond in belangrijke mate uit specifieke mobilisaties van de wervelkolom en uit oefeningen.
De volgende metingen werden op baseline gedaan en 6, 13, 26 en 52 weken na randomisatie.
Primaire uitkomstmaten:

  • Klachtenherstel: Global Percieved Effect (GPE).
  • Nekpijn: Nummeric Rating Scale (0-10)
  • Functionele status: Neck Disability Index.

Secondaire uitkomstmaten:

  • Angst voor bewegen: Tampa Scale for Kinesiofobia (TSK)
  • Pijn catastroferen: PCCL
  • Pijncoping: PCCL
  • Pijn controle: PCCL
  • Stress: 4 DKL
  • Depressie: 4DKL
  • Angst: 4DKL
  • Somatisatie: 4DKL
  • Pijn intensiteit, mate interfereren met activiteit en persistentie van de pijn: Graded Chronic Pain Scale (GCPS).
  • Algemene gezondheidstatus: Short Form 36 (SF-36).

146 patiënten werden na inclusie gerandomiseerd over de twee behandelgroepen (gedragsmatige graded activity n=71 en manuele therapie n=75).

Resultaten
De gedragsmatige graded activity groep onderging gemiddeld 8,2 behandelingen, de manueel therapeutische groep gemiddeld 5,2. Dit verschil was niet statistisch significant.
Beide groepen gaan substantieel vooruit tussen baseline en 52 weken follow-up. Echter tussen de groepen zijn er geen overtuigende verschillen in effectiviteit. De patiënten in het gedragsmatige graded activity programma gaan weliswaar marginaal iets beter vooruit op de NRS-pijn en de NDI dan de manuele therapeutische groep, maar dit effect is niet klinisch relevant. Op alle overige primaire en secondaire uitkomstmaten zijn er geen statisch significante verschillen tussen de twee therapievormen te vinden.

Opmerking samenvatter
Op zich zijn dit opvallende bevindingen. Enerzijds zou je kunnen verwachten dat manuele therapie met de meer biomedisch gerichte interventie sneller een effect heeft bij deze subacute klachten op de primaire uitkomstmaten op 6 weken follow-up dan de gedragsmatige graded activity benadering. Dit blijkt niet het geval te zijn. Zes weken follow-up is mogelijk voor een direct effect een wat te lange tijdsspanne. Aan de andere kant verwacht je dat het gedragsmatig graded activity programma op zijn minst meer effect laat zien op de psychologische uitkomst variabelen. Zeker ook op termijn. Maar tot de verbazing van de onderzoekers wordt ook dit effect niet gevonden. Voor een deel verklaren de auteurs dit door het gegeven dat zeer weinig patiënten ´moderate´ of verhoogd scoorden op de psychologische variabelen waardoor er feitelijk op dit domein geen of nauwelijks ‘winst’ te behalen is. Al met al een opvallende trail, met vooral ook nuttige aanwijzingen voor toekomstig onderzoek: bijvoorbeeld het nadrukkelijk includeren van specifieke patiëntengroepen die wel hoog scoren op psychologische herstel belemmerende factoren.

Pool, J. J. M., Ostelo, R.W.J.G., Knol, D.L., Vlaeyen, J.W.S., Bouter, L.M., de Vet, H.C.W. (2010). Is a behavioral graded activity program more effective than manual therapy in patients with subacute neck pain? SPINE, 35(10), 1017-1024.

Peter van Burken

Peter van Burken

Psycholoog / ex-fysiotherapeut. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en Fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

Meer nieuws van Psychfysio:

Zin in een leuke en boeiende cursus?

Kijk dan hier voor inspiratie!

" 3000+ tevreden fysiotherapeuten gingen je voor. "

Nieuwsbrief

Elke twee weken 3 samenvattingen voor fysiotherapeuten. Gratis, al 16 jaar lang. 6000+ fysiotherapeuten gingen je voor.

Database met 1500+ artikelen

Voorjaar 2023

Vrouw doet pilates oefeningen en voorkomt daardoor rugpijn.

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 14 maart 2023. Prijs € 1395,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 30 maart 2023. Prijs € 1395,-…

De Running Fysiotherapeut

De Running Fysiotherapeut

5 dagen. Start 10 mei 2023. Prijs € 995,-…

Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut

Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut

5 dagen. Start 15 mei 2023. Prijs € 975,-…

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 20 mei 2023. Prijs € 495,-…

Motivational interviewing en oplossingsgericht coachen

Motivational interviewing en oplossingsgericht coachen

3 dagen. Start 24 mei 2023. Prijs € 495,-…

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn - Wervelkolom -

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Wervelkolom –

4 dagen. Start 14 juni 2023. Prijs € 975,- …

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn - Extremiteiten -

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Extremiteiten –

4 dagen. Start 16 juni 2022. Prijs: € 975,-…

Werken met beleving en emotie binnen de fysiotherapie

Werken met beleving en emotie binnen de fysiotherapie

3 dagen. Start 4 september 2023. Prijs € 595,-…

kngf-logo-klein
keurmerk-fysiotherapie-logo-klein
crkbo_instelling_rgb
NRTO_keurmerk-170px