Additional menu

Catastroferen bij pijn beïnvloedt diverse neurofysiogische systemen

Er is tegenwoordig overweldigend bewijs dat catastroferen rondom pijn uitermate nadelig is. De auteurs beschrijven catastroferen als een negatieve emotionele set die bestaat uit een mix van:

Piekeren over pijn en pessimisme ten aanzien van pijn.
Gevoel van hulpeloosheid.
Versterking van pijn gerelateerde symptomen.

In dit artikel beschrijven de auteurs enkele belangrijke neurofysiologische mechanismen waarlangs catastroferen impact heeft op de pijnervaring.

Catastroferen, hersenen en de emotionele dimensie van pijn
Catastroferen tijdens een pijnstimuli (of anticipatie hierop), geeft een extra hoge activiteit in de volgende emotiegerelateerde hersenstructuren (fMRI):

Prefrontale cortex, dorsolaterale prefrontale cortex,
Anterior cingulate cortex, perigenuale anteriore cingulate cortex, dorsaal anteriore cingulate cortex,
Mediaal frontale cortex,
Insula, anterior insula,
Amygdala

Catastroferen vermindert de werking van het endogene opioide analgetische pijnsysteem
Er zijn (indirecte) bewijzen dat catastoferen het functioneren van het endogene opioide analgetische systeem vermindert. Catastroferende patiënten vragen meer postoperatieve opioide analgetica. Waarschijnlijk profiteren sterk catastroferende patiënten met cardiale pijn minder van butorphanol. Gezonden die catastroferen ervaren minder pijnverlichting van pentazocine. Sterk catastroferende patiënten profiteren minder van ‘counter irritation’ technieken. Afleiding zorgt voor pijnvermindering bij laag catastroferende mensen maar niet bij sterk catastroferende patiënten. Bovenstaande negatieve effecten worden verklaard door een vermindert functioneren van het endogene opioiden pijnremmende systeem.

Catastroferen kan geassocieerd zijn met activatie van systemische ontstekingsreacties
Hulpeloosheid is in prospectief onderzoek geassocieerd met een verhoogde bloedbezinkingssnelheid op een later moment (bij RA). Bij gezonden blijkt dat catastroferen tijdens een pijnlijke stimulus sterk geassocieerd is met een daarop volgende stijging van proinflamatoire cytokine interleukine-6 (IL-6). Deze verhoging is tot 1 uur na het experiment aantoonbaar.

Andere fysiologische parameters
Er zijn aanwijzingen dat catastroferen rond pijn ook een verhoogde activiteit geeft in systemen als:

Toegenomen systolische bloeddruk en versterkte hartcontracties in reactie op pijn.
Een versterkte lumbale EMG activiteit (onder specifieke omstandigheden).
Versterkte temporele summatie van pijn.
Een verminderde diurnal cortisol respons bij rugpijn patiënten (geeft slechte pijngerelateerde prognose).

Catastroferen en pijngenetica
Dit onderzoeksveld is in opkomst. Catechol-O-methyltransferase (COMT) is een enzym dat zowel het catecholamine systeem als het endogene opioide systeem beïnvloedt. Uit een onderzoek bleek dat catastroferende pijnpatiënten in combinatie met een pijnsensitief COMT genprofiel een slechtere lange termijn uitkomst hadden.

Bron: Campbell, C. M., Edwards, R.R. (2009). Mind-body interactions in pain: the neurophysiology of anxious and catastrophic pain-related thoughts. Translational Research, 153(3), 97-101.

© www.PsychFysio.nl
drs. P. van Burken

Meer over dit onderwerp bij Psychfysio

Gravatarfoto voor Peter van Burken

Peter van Burken

Dertig jaar ervaring als fysiotherapeut/psycholoog. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

Reader Interactions

Om de twee weken 3-6 samenvattingen

Fysiotherapeut? ja nee

6000+ fysiotherapeuten ontvangen de nieuwsbrief.

Cursussen 2019

De Running Fysiotherapeut

5 dagen. Start 4 september 2019. Prijs 895,-...

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 17 september 2019. Prijs 1295,-...

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 3 oktober 2019. Prijs 1295,-...

Motivational interviewing en oplossingsgericht coachen

3 dagen. Start 8 november 2019. Prijs 595,-...

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Extremiteiten –

4 dagen. Start 11 december 2019. Prijs: 875,-...

Cursussen 2020

Pijn- en Stressmanagement technieken

3 dagen. Start 7 januari 2020. Prijs 595,-...

Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut

5 dagen. Start 8 januari 2020. Prijs 875,-...

De Mindful Fysiotherapeut

8 dagen. Start 9 januari 2020. Prijs 1295,-...

Praktijk – Neurolinguïstisch Programmeren (NLP)

3 dagen. Start 13 januari 2020. Prijs 595,-...

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 15 januari 2020. Prijs 595,-...

Motorisch trainen bij musculoskeletale pijn – Wervelkolom –

4 dagen. Data voorjaar 2020 volgen. Prijs 875,-...