Angst voor bewegen en passieve coping is gecorreleerd met werkverzuim bij lage rugklachten

Lage rugpijn is een veel voorkomende reden tot ziekteverzuim. De directe kosten (medisch behandeling) en indirecte kosten (productiviteitsverlies) wordt in Nederland geschat op 6 miljard euro*.

Eerdere studies toonden consistent aan dat de volgende factoren geassocieerd zijn met ziekteverzuim door lage rugpijn:

• leeftijd
• ernst van de pijn
• fysieke werklast
• eerdere rugpijn
• steun op het werk
• nachtdienst

Tegen de verwachting in zijn er echter nagenoeg geen studies die de relaties tussen pijn gerelateerde psychologische factoren en ziekteverzuim door lage rugklachten onderzochten. Een reden voor de auteurs voor het uitvoeren van dit onderzoek.

Methode
De deelnemers bestonden uit een grote groep verpleegsters en kraamvrouwen in Australië en Nieuw Zeeland. Het onderzoek maakt deel uit van een groter en langer lopend onderzoek. De data werden online verzameld van deelnemers die de afgelopen 12 maanden rugklachten hadden gehad.

Metingen
Pijn ernst: 11 puntsschaal afgelopen 12 maanden.
Pijn uitstraling.
Cognitief:

• Kinesiofobie: Tampa Scale for Kinesiophobia (TSK 11).
• Pijn catastroferen: Pain Catastrophizing Scale (PSC).
• Overtuiging dat werk de oorzaak is van de rugklacht of deze onderhoudt.

Gedragsmatig:

• Actieve en passive coping: Vanderbilt Pain Management Inventory (VPMI) Brown, e.a., 1987).

Emotioneel:

• Depressie: Centre for Epidemiologic Studies Depression Scale (CESD-10).
• Depressie of angst: diagnose van angst en diagnose van depreessie door een medicus.
• Algemene mentale gezondheid (SF36: mentale gezondheid).

Sociaal:

• Werktevredenheid: Job Content Questionnaire (JCQ).
• Effort-Reward Imbalance Questionnaire (ERIQ).

Demografische factoren

Werkfactoren:

• Werkclassificatie: geregistreerd, beginnend/assistent, specialist, administratie, academici of universitair docent.
• Nachtdiensten.
• Frequentie van manuele handelingen.
• Fysieke eisen.

Algemene gezondheid

• Algemene fysieke gezondheid status (SF-36 algemene fysieke gezondheid).
• Zwangerschap.
• Slaap duur.
• Roken.

Resultaten
De auteurs vergaren uiteindelijk de data van 2164 deelnemers. Multivariate analyse toont van alle factoren alleen de volgende relatie met werkverzuim door rugpijn in de 12 maanden voorafgaande aan het onderzoek:

• Kinesiofobie: (vrouwen, odds ratio [OR] = 1.05, 95% confidence interval [CI] 1.02–1.08; mannen, OR = 1.17, 95% CI 1.05–1.29),
• Passieve coping: (OR = 1.07, 95% CI 1.04–1.11),
• Pijn ernst: (OR = 1.61, 95% CI 1.50–1.72),
• Pijn uitstraling: (vrouwen, OR = 1.45, 95% CI 1.10–1.92; mannen, OR = 4.13, 95% CI 2.15–7.95),
• Frequentie van manuele handelingen (OR = 1.03, 95% CI 1.01–1.05)

Catastroferen heeft dus geen relatie met werkverzuim en actieve coping is geen beschermende factor tegen ziekteverzuim.
De onderzoekers vonden dat kinesiofobie de kans op werkverzuim door lage rugpijn met 5% (bij vrouwen) en 17% (bij mannen) deed toenemen per unit toename op de TSK.

Opmerking samenvatter
Dit onderzoek is interessant omdat men er op de praktijkvloer vaak vanuit gaat dat ‘alles’ al bekend is over de relatie tussen bijvoorbeeld kinesiofobie en beperkingen in activiteiten en/of participatie. Dat blijkt niet het geval te zijn. Meer onderzoek blijft dus nodig en soms zijn de bevindingen tegen intuïtief: catastroferen bleek bijvoorbeeld geen directe relatie met werkverzuim te hebben, maar deze verliep via kinesiofobie en passieve coping. Fysiotherapeuten moeten extra alert zijn bij kinesiofobie en passieve coping bij patiënten met lage rugpijn omdat bij hen de kans op werkverzuim groter is.

*Dagenais S, Caro J, Haldeman S. A systematic review of low back pain cost of illness studies in the United States and internationally. Spine J 2008;8:8–20.