Het bevorderen van emotionele onthullingen heeft licht positieve effecten op ziektematen bij reumapatiënten

Het uitdrukken van emoties kan in tegenstelling tot het onderdrukken van emoties positieve effecten hebben op de mentale en fysieke gezondheid. De auteurs melden dat er zeven studies zijn die het effect van emotionele expressie bij patiënten met reumatische artritis beschrijven. De resultaten zijn echter wisselend. Soms vindt men wel duidelijke positieve effecten op het fysieke functioneren, soms echter minder duidelijk. Omdat er veel methodologische tekortkomingen in deze studies zijn, deden de auteurs van dit artikel  hier nogmaals een onderzoek naar.

Methode

Ze onderzochten na selectie 191 patiënten uit 7 reumaklinieken. Deze patiënten werden random verdeeld over een schrijftaak of spreektaak. Binnen deze twee groepen werden de patiënten random toegewezen aan de negatieve emotionele expressietaak of aan een van de twee controlecondities (schrijven/spreken over neutrale gebeurtenissen of schrijven/spreken over positieve ervaringen).

De emotionele expressietaak bestond eruit dat de patiënten vier dagen achter elkaar één keer per dag twintig minuten over stressvolle of traumatische gebeurtenissen schrijven  of spreken. Bij voorkeur gebeurtenissen die men nog nooit geuit had. Men moest daarbij niet alleen schrijven of spreken over de feitelijke gebeurtenis, maar ook over diepe gevoelens die daarbij speelden. De deelnemers werden opgedragen om zich zo levendig mogelijk uit te drukken.

In de controlegroep schreef of sprak men over triviale alledaagse planning, of over positieve gebeurtenissen in hun leven.

Meetinstrumenten

Procesmaten

• Geloofwaardigheid van de interventie
• Stemming direct na de taak: Positive and Negative Affect Schedule-expanded version (PANAS-x:Watson, 1994).
• Linguïstische inhoud: (LIWC, Pennebaker, e.a., 2007)

Primaire uitkomstmaten

• Affectieve pijn en sensorische pijn (McGill Pain Questionnaire).
• Fysiek en psychologisch functioneren: Arthritis Impact Measurement Scale-2 (AIMS2 Meenan, e.a. 1992.)
• Pijngedrag: gestructureerd observatiesysteem (McDaniel, e.a., 1986).
• Loopsnelheid en gripsterkte
• Gewrichtszwelling; aantal gezwollen gewrichten geteld door reumatoloog.
• Ziekte ernst: door reumatoloog ingeschat.
• Bloedbezinkingssnelheid (BSE)

Resultaten

Direct na de expressietaak is er een toename ten opzichte van de controlegroepen in negatieve emoties zoals boosheid, verdriet en schuldgevoelens. Dit is te verwachten.
Op de primaire uitkomstmaten ziet men in de schrijfgroep een significant lagere sensorische pijnscore op 1 maand follow-up en een significant lagere emotionele pijnscore op zes maanden, en een toename in gripsterkte op drie maanden ten opzichte van beide controlegroepen samen. In de spreekgroep ziet men een significante afname ten opzichte van de beide controlegroepen samen op sensorische pijn op 6 maanden, en emotionele pijn op 6 maanden, een toename in looptijd op 3 maanden, een kleiner aantal gezwollen gewrichten op 6 maanden, en minder ziekte ernst op 6 maanden. Op de diverse andere maten en meetmomenten zijn er geen significante verschillen.

Opmerkingen samenvatter

De auteurs concluderen dat onthullend-expressief schrijven/spreken over emotioneel materiaal enige waarde kan hebben voor reumapatiënten, maar dat de effectsterkte matig is. Dat betekent  dat deze interventie niet op zichzelf kan staan, maar mogelijk wel toegevoegd kan worden naast andere gangbare behandelingen. Fysiotherapeuten kunnen naast hun corebusiness  bij reumapatiënten een oor hebben voor het persoonlijke verhaal van de patiënt. Mogelijk kan dit de ziektelast extra verlichten.
Zie ook:

• Luisteren naar emotionele onthulling van de patiënten bevordert wondherstel
• Negatieve emoties en het onderdrukken van emoties is geassocieerd met meer symptomen bij fibromyalgie patiënten

* Voor een Nederlandstalige versie van de LIWC: Zijlstra, H., van Meerveld, T., van Middendorp, H., Pennebaker, J.W., & Geenen R. (2004). De Nederlandse versie van de Linguistic Inquiry and Word Count (LIWC), een gecomputeriseerd tekstanalyseprogramma [Dutch version of the Linguistic Inquiry and Word Count (LIWC), a computerized text analysis program]. Gedrag & Gezondheid, 32, 273-283.