Spring naar content
Psychfysio
  • NIEUWS
  • E-LEARNING
  • CURSUSSEN
  • COMMUNITY
  • WIE WIJ ZIJN
    • Wie wij zijn
    • Docenten
    • Nieuwsbrief
    • Goed doen
Psychfysio
  • NIEUWS
  • E-LEARNING
  • CURSUSSEN
  • COMMUNITY
  • WIE WIJ ZIJN
    • Wie wij zijn
    • Docenten
    • Nieuwsbrief
    • Goed doen

Catastroferen en lage eigeneffectiviteit verwachtingen gecorreleerd met beperkingen bij chronische whiplash klachten

06/07/2010 | Peter Van Burken | catastroferen, whiplash

Bij patiënten met chronische whiplash blijken catastroferen en lage eigeneffectiviteit sterker samen te hangen met beperkingen dan pijnintensiteit. Dit suggereert dat naast fysieke behandeling ook gerichte cognitieve interventies nodig zijn. Lees het onderzoek voor praktische implicaties.

Eerdere studies toonden aan dat catastroferen significant gecorreleerd is aan pijn en beperkingen bij subacute WAD en chronische WAD.  De onderzoeken naar de relatie tussen pijngerelateerde vrees en de ontwikkeling van chronische symptomen zijn echter minder eenduidig. Er is een schaarste aan onderzoek naar de relatie pijnvigilantie/gewaarzijn en niveau van pijn en beperkingen in chronische WAD. En hoewel de relatie tussen eigen effectiviteitverwachtingen en WAD bekend is is ook deze relatie weinig bij chronische WAD onderzocht. De onderzoekers willen dit hiaat oplossen.

Methode

Alle patiënten met WAD in drie fysiotherapie poliklinieken in de tweede lijn werden voorafgaand aan de behandeling de volgende vragenlijsten aangeboden:

Pijn en beperkingen

  • Beperkingen nek: Neck Disability Index
  • Huidige pijn: één vraag van de NDI (5-puntsschaal)

Set cognitieve variabelen

  • Pijn catastroferen:  Pain Catastrophizing Scale (PCS: Sullivan, e.a., 1995)
  • Pijn-gerelateerde vrees: Tampa Scale for Kinesiophobia (TSK: Miller, 1991)
  • Pijnvigilantie en bewustzijn: Pain Vigilance and Awareness Questionnaire (PVAQ:  Roelofs, e.a. 2003).
  • Eigen effectiviteitverwachting bij chronische pijn: Chronic Pain Self-efficacy Scale (CPSS:   Anderson, e.a., 1995)

Resultaten

Van de 124 patiënten met chronische WAD die uitgenodigd werden kon uiteindelijk van 55 de complete data gebruikt worden. De duur van de pijn was gemiddeld 3,5 jaar (SD 7,5).

Multiple regressieanalyse, waarbij de invloed van demografische variabelen als eerste stap eruit gefilterd zijn, toont geen relatie aan tussen huidige pijnintensiteit en de set cognitieve variabelen.
Pijnintensiteit verklaart na uitfilteren van het effect van demografische variabelen wel voor 21% de variantie in beperkingen (NDI). De cognitieve factoren verklaren gezamenlijk 39% van de variantie in beperkingen (na wegfilteren van effect van demografische variabelen en pijnintensiteit). Vooral catastroferen (beta 0.41) en lage eigen-effectiviteitverwachtingen (beta 0.47) zijn significant gerelateerd aan sterkere beperkingen.

Lees verder:  Angst voor bewegen bij WAD I & II verminderen door exposure-therapie of intensieve educatie

De auteurs concluderen dat het bij deze chronische pijngroep belangrijk is om naast gangbare fysiotherapeutische interventies ook interventies gericht op het verminderen van catastroferen en het verhogen van eigen-effectiviteitverwachtingen ten aanzien van de chronische pijn aan te bieden.

Bron:

Thompson, D. P., Oldham, J.A., Urmston, M., Woby, S.R. (2010). Cognitive determinants of pain and disability in patients with chronic whiplash-associated disorder. Physiotherapy, 96(2), 151-159. doi: 10.1016/j.physio.2009.11.001

* Meld een spelfout of onjuistheid.

Peter Van Burken

Peter Van Burken

Psycholoog / ex-fysiotherapeut. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en Fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

Posts navigation

← Pijneducatie effectiever als solo-interventie dan gecombineerd met oefentherapie bij lage rugpijn?
Iemand die zich goed non-verbaal kan uitdrukken kan ook goed non-verbale signalen interpreteren →

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Ontvang wekelijks een nieuwsbrief met drie samenvattingen op het gebied van fysiotherapie en het biopsychosociale model.

Inschrijven
Cursussen 2026

Wij bieden hoogwaardige en betaalbare nascholing voor fysiotherapeuten. Een biopsychosociale benadering staat daarbij centraal.

  • Contact
  • Cursussen
  • Nieuwsbrief
  • E-learning (blended)
  • Tijdschriften
  • Goed doen
  • Privacybeleid
  • AI versus mensenwerk
  • Disclaimer Psychfysio opleidingen
  • Algemene voorwaarden
  • Klachtenprocedure
© 2026 Psychfysio opleidingen | Middelhoeve 33, Nieuwegein