Spring naar content
Psychfysio
  • NIEUWS
  • E-LEARNING
  • CURSUSSEN
  • COMMUNITY
  • WIE WIJ ZIJN
    • Wie wij zijn
    • Docenten
    • Nieuwsbrief
    • Goed doen
Psychfysio
  • NIEUWS
  • E-LEARNING
  • CURSUSSEN
  • COMMUNITY
  • WIE WIJ ZIJN
    • Wie wij zijn
    • Docenten
    • Nieuwsbrief
    • Goed doen

Stemming bepaalt pijntolerantie in til-taak bij patiënten met chronische lage rugpijn

06/07/2009 | Peter Van Burken | emoties, rugpijn

Stemming beïnvloedt fysieke pijntolerantie bij chronische lage rugpijn. Een opgewekte stemming verlengt til-tijd; een sombere stemming verkort die. Eenvoudige sfeerinterventies en muziek kunnen hierdoor pijnbeleving en functionele prestaties bij patiënten veranderen.

Er is een relatie tussen chronische pijnsyndromen en major depressie. En ook sombere stemming en actuele pijnmetingen zijn geassocieerd met elkaar. Dit laatste is echter voornamelijk onderzocht bij pijnvrije gezonde mensen waar de pijn experimenteel werd uitgelokt (bijv cold presure test). De uitkomsten van die onderzoeken wijzen niet eenduidig in een richting. Wel is bekend dat depressie de pijndrempel verhoogd, dat is een maat die de auteurs van dit artikel niet willen onderzoeken.
De auteurs van dit artikel onderzochten of een experimenteel opgeroepen stemming (gedeprimeerd, neutraal of opgewekt) de mate van pijn in rust en de pijntolerantie beïnvloedt. De stemming werd opgeroepen door het luisteren naar muziek. De pijntolerantie werd gemeten via het meten van de til-tijd van een zware tas (5-6 kg).

Methode

De deelnemers waren patiënten die hulp zochten voor chronische lage rugpijn in poliklinieken van drie ziekenhuizen. Patiënten met depressie werden uitgesloten.
405 patiënten werden benaderd. 244 voldeden niet aan de inclusie, 85 slaan de uitnodiging om diverse redenen af. Verder werd alleen de data verwerkt van patiënten waarbij de opgeroepen stemming consistent was met de muziekconditie waar zij inzaten (somber, neutraal of opgewekt). Uiteindelijk maken 76 de studie af. 55 patiënten maken deel uit van de uiteindelijke onderzoeksgroep. Deze patiënten waren random toegewezen aan één van de drie stemmingscondities.

Experimentele procedure: de baseline rusttaak bestond uit het lezen van een tijdschrift (national geographic) gevolgd door een stemmingmeting en een pijnmeting-1 . Daarna volgde de til-taak met aansluitend pijnmeting -2. In de tweede fase van het experiment werd de stemming opgewerkt via muziek en daarop volgde weer dezelfde stemming/pijn metingen (inclusief til-taak) zoals hiervoor beschreven.

Lees verder:  Zonder schaamte patiënten met lage rugpijn masseren?

Meetinstrumenten

Stemming (opgewekt of somber) en de pijn intensiteit: werd vast gelegd met een VAS schaal.
Pijn: short form McGill pain questionnaire
Beperkingen: Brief pain inventory
Angst/depressie: Hospital anxiety and depression scale, en de short health anxiety inventory.

Gebruikte muziek voor stemminginductie:

Somber: Rusian under mongolian yoke van Prokofiev (versie uit de film van Aexander Nevsky, deze werd de helft trager uitgevoerd dan de componist bedoelde). http://www.youtube.com/watch?v=gj7wQHwln6Q
Neutraal: home Computer van Kraftwerk http://www.youtube.com/watch?v=qMDXxaOkGeU
Opgewekt: een selectie uit Coppelia van Delibes. http://www.youtube.com/watch?v=PWMpQbgt3Bc&feature=related

Resultaten

De til-tijd nam door de muziek inductie in de sombere groep met 22,8% af, in de neutrale groep bleef die gelijk, in de opgewekte muziekgroep nam die til-tijd met 26,8% toe. De pijnintensiteit metingen varieerden ook op verwachte wijze met de stemmingsinductie. Maar de effecten van stemming op pijnmeting waren in de leestaak en de til-taak naar verhouding hetzelfde.
De correlaties die gevonden werden tussen het verschil in stemming enerzijds en het verschil in pijnmeting en de pijn tolerantie anderzijds waren significant. De sterkte lag tussen de 0,35 en de 0,57. Bijvoorbeeld: een toename in opgewektheid is geassocieerd met een toename in til-tijd en een afname van pijnintensiteit. Voor de sombere stemming lag de richting van dit verband andersom.

Opmerking samenvatter

De fysiotherapeut kan de patiënt helpen door oorzaken van negatieve stemming zoals geen vertrouwen of hoop of herstel, of bijvoorbeeld catastroferen over pijn of andere levenszaken, proberen te beïnvloeden. Daarnaast is het interessant dat het bewust oproepen van een positieve stemming ook gunstig is. Het is vooral de positieve psychologie die zich bezighoud met deze benadering.

Lees verder:  De fysiotherapeutische relatie voorspelt mede het behandeleffect bij rugpijn

Bron:

Tang, N. K. Y., Salkovskis, P.M., Hodges, A., Wright, K.J., Hanna, M., Hester, J. (2008). Effects of mood on pain responses and pain tolerance: An experimental study in chronic back pain patients. Pain, 138, 392-401. doi: 10.1016/j.pain.2008.01.018

* Meld een spelfout of onjuistheid.

Peter Van Burken

Peter Van Burken

Psycholoog / ex-fysiotherapeut. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en Fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

Posts navigation

← Zonder schaamte patiënten met lage rugpijn masseren?
Mensen met veel negatieve affectiviteit vertonen een verhoogde fysiologische stressrespons →

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Ontvang wekelijks een nieuwsbrief met drie samenvattingen op het gebied van fysiotherapie en het biopsychosociale model.

Inschrijven
Cursussen 2026

Wij bieden hoogwaardige en betaalbare nascholing voor fysiotherapeuten. Een biopsychosociale benadering staat daarbij centraal.

  • Contact
  • Cursussen
  • Nieuwsbrief
  • E-learning (blended)
  • Tijdschriften
  • Goed doen
  • Privacybeleid
  • AI versus mensenwerk
  • Disclaimer Psychfysio opleidingen
  • Algemene voorwaarden
  • Klachtenprocedure
© 2026 Psychfysio opleidingen | Middelhoeve 33, Nieuwegein