Catastroferen beïnvloedt zowel communicatief-pijngedrag als beschermend-pijngedrag

Onderzoek toont dat er op zijn minst twee te onderscheiden groepen van pijngedragingen zijn: (a) communicatieve pijngedragingen zoals grimassen trekken, pijnlijk kijken, en verbale en paraverbale expressies en (b) beschermende pijngedragingen zoals ontzien, stijf houden, of wrijven over de pijnlijke plek.
In het huidige onderzoek willen de auteurs kijken in welke mate pijn, catastroferen en angst voor pijn, de communicatieve- en beschermende pijngedragingen voorspellen. Op basis van het Communal Coping Model of pain catastrophizing (Sullivan, M.J.L. e.a., 2001) verwachten de auteurs dat catastroferen vooral verband houdt met communicatieve pijngedragingen. Op basis van het Fear-Avoidance model verwachten de auteurs dat ‘angst voor bewegen/hernieuwd letsel’ vooral verband houdt met beschermende pijngedragingen en met een verminderde fysieke tolerantie.

Methode

Aan dit onderzoek deden 72 personen mee die in behandeling waren in een pijnkliniek voor chronische nek- of rugpijn.

Metingen

• Pijnintensiteit: McGill Pain QuestionnaireMelzack, 1975)
• Catastroferen: Pain Catastrophizing Scale (PCS: sullivan, e.a., 1995)
• Angst voor bewegen/hernieuwd letsel: Tampa Scale for Kinesiofobia (TSK: Kori, e.a., 1990)

Deze drie vragenlijsten werden voorafgaande aan een gestandaardiseerde til-taak afgenomen. Bij de til-taak moesten 18 dozen van verschillend gewicht een voor een zolang mogelijk in de lucht gehouden worden. De opzet was zo in elkaar gezet dat de deelnemer bij de tafel wat naar voren moest buigen en met de beide armen naar de dozen moest reiken. Deze opzet was gekozen om lumbaal enige belasting te creëren. De deelnemers gaan daarna de intensiteit van de pijn verbaal aan op een 11 puntsschaal (als onderdeel van communicatief pijngedrag).
Er werd een video opgenomen van de taakuitvoering en deze werd in 18 segmenten door 2 observatoren geanalyseerd op pijngedrag. Het ging daarbij om het vaststellen van de twee categorieën: communicatief pijngedrag en beschermend pijngedrag. De sterkte van deze gedragingen werd gescoord als licht, matig of sterk.

Resultaten

De resultaten komen voor een deel overeen met de verwachtingen. Hoe sterker de pijn, het catastroferen of de angst voor bewegen/hernieuwd letsel, des te korter tilde men de dozen op en des te meer beschermend pijngedrag werd er getoond. Het communicatieve pijngedrag hield alleen verband met de mate van catastroferen. Uit hiërarchische lineaire regressie analyses kwamen de volgende voorspellers voor de pijngedragingen naar voren:

• De tilduur werd door de pijnintensiteit voorspelt en door geslacht (vrouwen tillen korter).
• Het communicatieve pijngedrag werd alleen door catastroferen voorspelt.
• Het beschermende pijngedrag werd door pijnintensiteit en door pijncatastroferen voorspelt. Angst voor bewegen / hernieuwd letsel blijkt geen voorspellende waarde te hebben als de bijdrage van pijnintensiteit eruit gefilterd is.

Opmerking samenvatter

Catastroferen blijkt in deze studie en centrale rol te spelen in zowel de communicatieve- als beschermende pijngedragingen. Fysiotherapeuten kunnen hier meer aandacht aan schenken. Als de patiënt overmatig communicatief pijngedrag of beschermend pijngedrag toont kan de fysiotherapeut zich afvragen of catastroferen (naast pijnintensiteit) hier mede een rol speelt. De opvattingen van de patiënt over pijn kunnen dan verkend, geëvalueerd en gemodificeerd worden. Een goede ingang vormt het uitstekende boek van Winterowd, C., Beck, A.T., Gruener, D. (2003). Cognitive therapy with chronic pain patients. New York, Springer Publishing Company.