Spring naar content
Psychfysio
  • NIEUWS
  • E-LEARNING
  • CURSUSSEN
  • COMMUNITY
  • WIE WIJ ZIJN
    • Wie wij zijn
    • Docenten
    • Nieuwsbrief
    • Goed doen
Psychfysio
  • NIEUWS
  • E-LEARNING
  • CURSUSSEN
  • COMMUNITY
  • WIE WIJ ZIJN
    • Wie wij zijn
    • Docenten
    • Nieuwsbrief
    • Goed doen

Vijandig verzet bij chronisch vermoeidheidssyndroom verhoogt kans op hyperventileren

06/07/2007 | Peter Van Burken | chronisch vermoeidheidssyndroom, hyperventilatie, vermoeidheid

Verzet tegen chronische vermoeidheid gaat samen met meer hyperventilatiesymptomen en een sterkere daling van end-tidal PCO2. Acceptatie of ontspanning veroorzaakt dit niet. Belangrijke aanwijzing: aansturen op acceptatie kan klachten en ademregelverstoring verminderen.

De symptomen van hyperventilatie vertonen voor een deel gelijkenis met symptomen van het chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS). Het is volgens de auteurs daarom mogelijk dat een deel van de klachten van het chronisch vermoeidheidssyndroom door hyperventilatie veroorzaakt worden (zoals vermoeidheid, uitputting, spierpijnen, concentratieverlies etc.) De onderzoeksliteratuur laat op dit moment zien dat in ieder geval sommige patiënten met het chronisch vermoeidheidssyndroom onder bepaalde omstandigheden hyperventileren. Het is niet aannemelijk dat hyperventilatie de oorzakelijke factor van het chronisch vermoeidheidssyndroom is maar het kan bij sommige patiënten dit syndroom wel onderhouden.
De manier waarop de patiënt omgaat met een aandoening bepaalt voor een deel de klachten en het verloop. Zo blijkt acceptatie bij pijn bijvoorbeeld een gunstige attitude te zijn. Bij het chronisch vermoeidheidssyndroom is de rol van acceptatie nog maar weinig onderzocht, maar lijkt positief.
De huidige studie kijkt naar de rol van het zich vijandig verzetten tegen het chronisch vermoeidheidssyndroom versus acceptatie van deze aandoening. Gekeken wordt wat de invloed is op de ademhaling. Omdat het zich verzetten meer geassocieerd is met een actietendentie dan acceptatie, verwachten de auteurs dat hyperventilatie vooral bij verzet tegen de aandoening zal optreden.

Methode

30 vrouwen met het chronisch vermoeidheidssyndroom deden aan dit onderzoek mee. De deelnemers luisterden in dit onderzoek naar vier auditief gepresenteerde teksten. Ze werden gevraagd zich de inhoud van de tekst zo levendig mogelijk in te beelden. De eerst tekst was altijd neutraal van inhoud om te wennen aan de procedure. Daarna werden in random volgode de volgende drie teksten gepresenteerd: relaxatie tekst, vijandig verzet tegen de aandoening, en het accepteren van de aandoening.

Lees verder:  Vermoeidheid bij hardlopen: de rol van het centrale zenuwstelsel

Metingen waren onder andere:

  • Emotie: PANAS
  • Hyperventilatie: End-tidal PCO2 niveau
  • Andere ventilatoire parameters
  • Symptoomlijst met o.a. symptomen van hyperventileren.
  • Acceptance Chronic Fatigue Test (ACFT).
  • Penn-State Worry Questionnaire (PSWQ).
  • Verbeelding scoring op valentie, arousal en dominantie.

Belangrijkste bevindingen

Het verbeelden van vijandig verzet tegen het chronisch vermoeidheidssyndroom gaf meer hyperventilatie symptomen, meer negatieve emoties en een sterkere daling van de End-tidal PCO2 niveau dan het verbeelden van relaxatie of acceptatie. Bovendien bleek het verlaagde PCO2 zich opvallend traag te herstellen.
De auteurs besluiten het artikel met de aanbeveling meer aan te sturen op acceptatie van het chronisch vermoeidheidssyndroom bij de patiënt

Bron:

Bogaerts, K., Hubin, M., Van Diest, I., De Peuter, S., Van Houdenhove, B. Van Wambeke, P., Crombez, G., Van den Bergh, O. (2007). "Hyperventilation in patients with chronic fatique syndrome: The role of coping strategies." Behavior Research and Therapy:. doi: 10.1016/j.brat.2007.07.003

* Meld een spelfout of onjuistheid.

Peter Van Burken

Peter Van Burken

Psycholoog / ex-fysiotherapeut. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en Fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

Posts navigation

← Eigeneffectiviteit verwachting rond pijn bepaalt de invloed van kinesiofobie
Met één goede vraag de actuele vermoeidheid meten: ‘hoe vermoeid voelt u zich op dit moment’ →

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Ontvang wekelijks een nieuwsbrief met drie samenvattingen op het gebied van fysiotherapie en het biopsychosociale model.

Inschrijven
Cursussen 2026

Wij bieden hoogwaardige en betaalbare nascholing voor fysiotherapeuten. Een biopsychosociale benadering staat daarbij centraal.

  • Contact
  • Cursussen
  • Nieuwsbrief
  • E-learning (blended)
  • Tijdschriften
  • Goed doen
  • Privacybeleid
  • AI versus mensenwerk
  • Disclaimer Psychfysio opleidingen
  • Algemene voorwaarden
  • Klachtenprocedure
© 2026 Psychfysio opleidingen | Middelhoeve 33, Nieuwegein